Veel ruimte, maar weinig zekerheid

De woningmarkt stagneert: huurders blijven vaak lang goedkoop wonen, starters komen niet aan de bak en dure huizen staan lang te koop. Hoe vinden mensen hun ideale huis? Deel 3: de kraakwacht.

Toen haar zus haar nieuwe woonruimte zag, belde zij diezelfde dag nog verontwaardigd haar ouders. Ze zei: ,,Jacqueline is een veertiger en woont nu in een huis met schimmel aan de muur!'' Ze had medelijden met haar.

De Amsterdamse etage van Jacqueline van der Spek (42), afgestudeerd aan het Instituut voor Bedrijfswetenschappen en nu werkzaam bij de administratie van de Mondriaan Stichting, is inderdaad onafgewerkt. De vloer is voor het grootste deel ongeschuurd, in de achterkamer zijn de muren niet gestuct en bezaaid met vochtvlekken. Er staat een werkbank en een decoupeerzaag, met een hoop zaagsel eronder.

De inrichting sluit goed aan bij het huis. In de gang staan schoenen in een oud houten keukenkastje. Aan de muur hangt een woest olieverfschilderij van een bosgezicht. ,,Alles komt van de rommelmarkt, van de vuilnis of van vrienden'', zegt Van der Spek. Bovendien zijn overal in huis kunstwerken van haarzelf te vinden. Ze volgt een deeltijdopleiding aan de Rietveld Academie. Op tafel staat een schilderij van uit plastic geknipte figuren. In een kast staan lomp beschilderde opblaasdieren. En op de grond liggen in donkerbruin leer verpakte objecten.

Van der Spek bewoont de etage in de Amsterdamse wijk De Pijp als kraakwacht. De projectontwikkelaar die er de eigenaar van is, wil de etage en de zolder erboven samenvoegen tot één woning. Tot de vergunningen rond zijn, kan Van der Spek er blijven. Inmiddels is dat alweer twee jaar. Van der Spek: ,,Maar ik kan zomaar maandag gebeld worden dat ik eruit moet. Dan heb ik twee maanden de tijd om iets anders te zoeken.''

In Amsterdam bestaan diverse organisaties voor kraakwachten, waar je al dan niet betaalt voor inschrijving. Die regelen dan een nieuwe woonruimte als kraakwachten een huis moeten verlaten. Van der Spek heeft geprobeerd zich aan te melden bij bureau De Zwerfkei, maar er was een wachtlijst. Op het contract dat ze nu heeft, staat dat haar `verhuurder' zal `proberen' nieuwe woonruimte voor haar te vinden. ,,Maar ze zijn me dus niets verplicht.''

Ze vindt dat niet erg. Is gewend aan de onzekerheid. Eerst woonde ze vier jaar in onderhuur bij een jongen in huis, voor ongeveer 300 gulden per maand. Daarna vond ze een ruime etage vlakbij het Amstelhotel, waar ze voor het eerst kraakwacht was. ,,Dat was een echt kraakpand, met een schimmelachtig toilet, een douche met een lullig straaltje en een keuken uit het jaar nul.'' Ze kon er maar liefst vijf jaar blijven en betaalde 60 gulden per maand. Toen ze eruit moest, kreeg ze geen andere woning aangeboden en verhuisde ze in één jaar driemaal tussen huizen van vrienden, totdat ze via via deze etage vond. ,,Die verhuizingen waren zwaar, want ik heb veel spullen. Maar als ik iets leuks vind bij de vuilnis, neem ik het wéér mee.''

Een enkele keer, zegt Van der Spek, vindt ze anti-kraak wonen vervelend. ,,Ik leef altijd in een zooitje. Ik heb dan ook door de jaren heen meer opgeknapt dan ik van tevoren van plan was. Zo is de voorkamer nu gestuct en heb ik laatst nieuw zeil gelegd in de slaapkamer. Dat kostte ongeveer 500 euro. Maar een huis met een contract voor onbepaalde duur dat leuk geschilderd is en een goede vloer heeft, dat lijkt me wel wat.'' Ze staat al twaalf jaar ingeschreven voor een woning van de gemeente. Ze meldt zich elke twee weken aan voor woningen, maar zonder succes. ,,Ik sta soms hoog op de lijst, maar dan vind ik het huis te donker of te klein. Soms had ik een bepaalde woning voor ogen, maar dan stond ik weer te laag.''

Ze is kritisch, denkt ze, en zelfs verwend. ,,Ik woon hier fantastisch. Ik heb een groot huis, een badkamer met een ligbad en een balkon waarop ik bijna de hele dag in de zon kan zitten. Dat wil ik eigenlijk wel weer.''

Ze zoekt ook in de betere buurten, zoals Centrum, De Pijp en Zuid. Daarbij: ze betaalt nu 272 euro huur. Dat is weliswaar veel voor een kraakwacht, ,,maar voor deze prijs zou ik nooit een huis kunnen vinden dat even groot is.'' En veel meer huur kan ze niet betalen.

Als Van der Spek haar etage zou moeten verlaten, zou ze dan ook zo weer anti-kraak gaan wonen als die mogelijkheid zich zou voordoen. Er was even sprake van dat ze met twee vrienden onverhuurde kantoren zou gaan bewonen in Sloten, een buitenwijk van Amsterdam. Maar op het laatste moment ging dat niet door.

Ze zegt: ,,Er zijn waarschijnlijk weinig alleenstaande vrouwen van 42 jaar die kraakwacht zijn.'' Maar het past bij haar manier van leven. ,,Ik ben nogal laconiek, nonchalant.'' Lachend: ,,In dat opzicht ben ik heel anders dan mijn zus.''

Dit is een serie over mensen en hun woonwensen. Volgende week: de expat.