Thekla Reuten speelt wilde, kuise bruid in Londen

In het Londense Almeida theater speelt de Nederlandse actrice Thekla Reuten de bruid in het toneelstuk `Blood Wedding'. De Britse pers vindt haar kuis, ontroerend, en een wild dier.

,,Ik ben nog maagd,'' zegt de bruid, als man en minnaar elkaar hebben doodgestoken, en haar bruidsjurk is doordrenkt van hun bloed. Maagd? De schoonmoeder wil het niet geloven, en ook het publiek kijkt er van op: in de afgelopen anderhalf uur zijn twee families verwoest, en alles blijkt voor niets te zijn geweest. Want de bruid wás niet eens met haar minnaar naar bed geweest op de nacht van haar bruiloft. En na die eerste verbazing bedenk je: maagd of niet, het noodlot moest zijn weg vinden. Maagd? Van iedere andere actrice zou je het niet geloven, maar van Thekla Reuten wel. Ze heeft van huis uit een reine schoonheid, een klassieke onschuld. Hoewel hij het vernietigend bedoelde, had de recensent van The Daily Telegraph het goed gezien: ,,Zelfs als zij rondparadeert in een bh en pettycoat, behoudt Thekla Reuten haar kuisheid.''

Zelden gebeurt het dat een Nederlandse toneelspeler doordringt tot de belangrijke Londense theaterwereld, maar Thekla Reuten is het gelukt. De jonge actrice, vooral bekend door haar filmrollen, met name in De Tweeling, speelt de bruid in Federico García Lorca's bloedwraakdrama Blood Wedding (Bodas de sangra, 1930) in het Almeida theater in de hippe Londense wijk Islington. De reeks voorstellingen is al weken van tevoren uitverkocht. Dat ligt niet aan Hollands Glorie maar aan haar tegenspeler, de aantrekkelijke Mexicaan Gael García Bernal; een opkomende filmster die een seksueel ontwakende jongeling speelde in Y Tu Mamá También, en Che Guevara in The Motorcycle Diaries.

Lorca's Blood Wedding staat bekend als een typisch Spaans stuk over bloedwraak en vetes, passie en noodlot in de zinderende hitte, en de romantische liefde versus de eeuwenoude, met messen verdedigde volkswetten. Maar regisseur Rufus Norris, die in Londen hoog staat aangeschreven wegens zijn toneelversie van Festen, wilde het stuk ontspaansen, en universeler maken. In het Nederlandse theater is dit een gebruikelijke procedure, maar in Engeland kijkt men er van op, gezien de eerste recensies.

Gisterochtend, daags na de première, zegt Reuten op een terras tegenover the Almeida: ,,Rufus Norris wilde bewust een internationale cast, zodat de toeschouwer het drama niet aan één cultuur kan verbinden. Mijn bruidegom is IJslands, mijn minnaar Mexicaans, en ik sta daar tussenin, als half-Italiaanse Nederlandse.'' Reuten speelde eerder bij het Nationale Toneel in Den Haag in een ander stuk van Lorca, Het huis van Bernarda Alba, dat zij onlangs zag in de Britse versie: ,,Ze hadden het echt Brits gemaakt, met veel sorry's en thank you's . Echt een high tea versie van Lorca, wat helemaal niet past. Aan de andere kant hadden de erven van Lorca van tevoren laten weten: `no castagnettes, please'. En dat paste helemaal in Norris' idee.''

Lorca's toneelstuk is in Norris' versie teruggebracht tot een compact, helder drama met een onheilspellende sfeer: schimmenspel van dansende rokken in bloedrood licht. Het symbolistische tintje is mooi vertaald: De maan, godin van de vruchtbaarheid en de dierlijke lusten, verschijnt hier als een naakte zwarte vrouw die aan een trapeze hangend uit de grond verrijst.

Thekla Reuten zet een sterke rol neer, een jonge vrouw eerst in balsturig verzet tegen haar eigen gevoelens, dan in een kort moment van overgave dat al wordt overschaduwd door de wanhoop en het komende onheil. En dan in het volle berouw over de onontkoombare verwoesting. Voor Nederlandse ogen steekt haar spel boven dat van de anderen uit in onopgesmukt naturel. De anderen spelen meer op de angelsaksische wijze, die in onze ogen als snel als te overdreven overkomt.

Van de eerste vier Britse krantenrecensies gisteren, waren er drie positief. Allen stellen de vraag of Lorca's Zuideuropese broeierigheid wel bij het onderkoelde Engeland past, en of Norris erin geslaagd is om dit probleem op te lossen. The Times en The Independent vinden van wel: ,,Norris creëert zijn eigen boeiende en coherente poëtische wereld'' Over Reuten schrijft The Times: ,,Reutens bruid is niet helemaal overtuigend als zij zegt dat haar hoofd uit elkaar barst en haar mond vol gebroken glas zit, maar ze ontroert met haar simpelheid, haar geforceerde lachjes, en haar ongemakkelijk pogingen om het goede te doen.''

Charles Spencer van The Daily Telegraph, even conservatief als geestig, vindt het hele stuk lachwekkende flauwekul. Thekla Reuten noemt hij een ,,Scandinavische ijskoningin.'' Spencer mist in het stuk een hart van hete passie. En dat Gael García Bernal `een dwerg' is vergeleken bij Reuten, vindt hij aandoenlijk, en geen gezicht.

Toonaangevende recensent Michael Billinton van The Guardian geeft het stuk drie ballen (uit vijf), maar hij geeft ook forse kritiek: ,,Norris' voorstelling zit vol visuele vondsten, maar mist duidelijk gedefinieerde wortels.'' Billington vindt dat de acteurs door hun uiteenlopende culturele achtergronden van elkaar geïsoleerd blijven: ,,Reuten speelt prikkelend en toont de kern van haar personage door rond het podium te rennen als een wild dier; ze lijkt alleen van een hele andere wereld afkomstig dan haar geliefde.''