Parijs `vastberaden' tegen generaal pardon

Met geld, mankracht en strengere wetgeving gaat de Franse regering de illegale immigratie te lijf. Voor het `zachte' Spaanse model voelt Parijs niets.

`Vastberaden', `wilskrachtig' - de Franse minister van Binnenlandse Zaken Dominique de Villepin putte zich deze week uit in synoniemen om zijn nieuwe strijdplan tegen illegale immigratie te karakteriseren. Het `zoveelste plan' verzuchtte dagblad Le Monde prompt, en dat was nog één van de mildste reacties. De MRAP, een anti-racismebeweging, heeft in samenspraak met zuster-organisaties, voor vandaag opgeroepen tot een grote demonstratie tegen de `schandalige' maatregelen die de minister heeft aangekondigd. En, in samenzang met het extreem-rechtse Front National dat van een `demagogische manoeuvre' sprak, veroordeelde de socialistische partij (PS) de plannen als `niets nieuws'.

Villepins strijdplan voorziet in een aan zijn departement gelieerde interministeriële commissie, die als immigratiedienst de samenhang van het overheidsbeleid gaat bewaken. Er komt een `heuse immigratiepolitie', zeshonderd man sterk, die de bestaande grenspolitie gaat bijstaan bij het ontmantelen van criminele netwerken die zich bezighouden met mensensmokkel en bij het over de grens zetten van illegalen. De grenspolitie wordt belast met de coördinatie van de acties van de overige politiediensten tegen de illegale immigratie, teneinde daarvan `een permanente taak' te maken. Het budget voor opvang en uitzetting wordt verdrievoudigd tot honderd miljoen euro. Het doel voor dit jaar is 20.000 uitzettingen te bewerkstelligen, tegen 16.000 vorig jaar en 11.000 in 2003.

Het is nog niet alles. Villepin wil het burgerlijk wetboek aanpassen en een einde maken aan de nu automatische erkenning van elders gesloten huwelijken, om gedwongen en schijn-verbintenissen, geschat op `enkele duizenden' per jaar, tegen te gaan. Het aantal `gemengde' huwelijken is sinds 1999 bijna verdrievoudigd tot 53.000 in 2004. Verder wil Villepin versneld het `biometrische' visum met digitale vingerafdruk invoeren, een systeem dat al is ingevoerd op de Franse consulaten in enkele Afrikaanse landen. Ook komt er een Centraal Bureau tegen illegale arbeid.

Bij de presentatie van zijn plannen zei de minister `geen land (te willen) dat zo lek is als een mandje'. Naar het oordeel van Le Monde doet de formule denken aan `de kilheid van een proces-verbaal op het politiebureau'. Voor het eerst noemde de minister een schatting van het aantal illegalen in Frankrijk: tweehonderd- tot vierhonderdduizend. Terwijl hij benadrukte dat Frankrijk met de afgifte van 217.000 verblijfsvergunningen per jaar op mondiaal niveau de derde positie inneemt, na de Verenigde Staten en Groot-Brittannië) sloot hij een generaal pardon categorisch uit. ,,Er kan geen sprake van zijn dat we zwichten voor welke chantage dan ook.''

Niet alleen kwam die nauwelijks verhulde kritiek op Spanje (dat op dit moment bijna 700.000 illegalen `regulariseert') en op Italië (dat in 2002 600.000 illegalen legaliseerde) hem op hoon van de mensenrechtenorganisaties te staan. Ook het extreem-rechtse Front National zag zijn kans schoon en herinnerde prompt aan de twaalf illegalen die vorige week, na een hongerstaking van vijftig dagen, een verblijfsvergunning kregen. Volgens Villepin betekent uitsluiting van een generaal pardon niet dat `van geval tot geval' geen uitzondering gemaakt zou kunnen worden. Anders dan Spanje dat de aanzuigende werking van het generale pardon weerspreekt, zei Villepin dat de massale regularisering van illegalen in 1981 en 1997 wel degelijk tot een toestroom van nieuwe illegalen had geleid.

Villepin lanceerde zijn plannen aan de vooravond van een ingelaste bijeenkomst van zijn ambtgenoten van de G5-landen (Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Spanje en Italië), afgelopen donderdag, op zijn ministerie. Afgesproken is dat `nagedacht' gaat worden over gemeenschappelijke controles van de Europese grenzen, als voorloper van een Europese grenspolitie. De Spaanse minister José Alonso preciseerde dat de 700.000 in zijn land geregulariseerde illegalen `in Spanje zullen blijven en Spanje aan het werk gaan'. Als in Europees verband niet op 15 juni niet een lijst van `veilige' landen is opgesteld, dan komt Frankrijk met een eigen lijst. ,,Een land dat geen dictatuur is, wordt aangemerkt als veilig'', zo verwoordde Villepin het Franse criterium.

De strijd tegen de illegale immigratie en daarmee tegen illegale arbeid werd begin dit jaar als urgent beleid geformuleerd door president Jacques Chirac. Die sprak na afloop van de ministersraad deze week dan ook van `een beslissende stap', ten aanzien van de daar goedgekeurde plannen van Villepin. Die waren ook `een opdracht' van premier Jean-Pierre Rafarin, die vorige maand een stevige aanvaring had met zijn minister van Binnenlandse Zaken naar aanleding van diens nauwelijkse verhulde sollicitatie naar zijn post. Met de `opdracht' nu snel te komen met een immigratiebeleid liet Raffarin zien wie de baas was.

Maar alle schermutselingen ten spijt, is Europa - alle critici zijn het erover eens - de echte aanleiding voor de presentatie van Villepins plannen. Op 29 mei wordt in Frankrijk het referendum over de Europese Grondwet gehouden. Overwinning van het `ja' is voor president Jacques Chirac en zijn regering van eminent belang. Villepin zei dan ook: ,,Met de Europese Grondwet (-) kunnen we nog beter opkomen voor eerbiediging van het recht en strijden tegen de illegale immigratie.''