`Mijn ex maakte het uit op internet'

Op 23 mei beginnen de eindexamens weer. Acht havo-leerlingen van de scholengemeenschap Leo Vroman in Gouda worden tot die tijd gevolgd. Vandaag: internetten.

Christhian is vaak 's avonds online. Er zijn mensen met wie hij mailt, hoewel hij ze nog nooit heeft gezien. Hij leerde ze kennen op een forum, nadat hij de bezoekers vroeg wie van hen veel afweet van krachttrainingen. Christhian: ,,Ik denk dat ze ouder zijn. Ik weet ook niet of ze werken of op school zitten. Ik voer gemiddeld vijf gesprekken die ook kunnen gaan over sport. Ik heb er geen behoefte aan om mensen persoonlijk te kennen.''

Floor Hess (17), Jessie Sekeris (17), Nadine Chatoui (16), Nina de Pauw (16), Igor Romijn (17), Christhian Timmer (16), Jack Schrijvershof (17), Wijnand Smits (17) en Mirjam Vermaat (16) gebruikten hun hele middelbare schooltijd al internet. Sommigen leggen sinds de brugklas digitale contacten.

Jessie is dagelijks op het net en surfte als brugklasser al naar de chatsite van muziekzender The Music Factory (TMF). Nu gebruikt ze het programma MSN Messenger van Microsoft om te chatten. Met wie ze contact legt? ,,Sommigen ken ik van een vakantie of heb ik wel eens ontmoet bij het uitgaan.'' Nadine is een halfuurtje per week online. En ze chat alleen met haar vrienden die ze lang niet heeft gezien. Nina mag niet chatten van haar ouders, vanwege de virussen die je daarmee op de computer kunt binnenhalen. Floor chat niet, omdat ze er geen tijd voor heeft. En behoefte heeft ze er ook niet aan. ,,Ik bel liever.''

De havisten hebben bijna allemaal de apparatuur op hun kamer, maar chatten soms ook in de woonkamer waar hun ouders bij zijn. Mirjam: ,,Als ik de hele dag boven zit, voel ik me schuldig.'' Nadine: ,,Ik ken kinderen die alleen van hun kamer afkomen om te eten. Ik kan mij dat niet voorstellen.'' Nina: ,,Ja, raar, je hebt toch behoefte aan sociaal contact?''

De scholieren komen ook weleens bedrogen uit op het net. Jessie: ,,Je MSN't iemand over iets wat je persoonlijk hebt meegemaakt en dan kom je er later achter dat die dat hele verhaal heeft doorgemaild naar zijn vrienden.''

Het gebruik van MSN Messenger onder jongeren is de afgelopen twee jaar gestegen van 30 naar 90 procent, stelde het Rotterdamse onderzoeksbureau IVO deze maand. In het nog lopende onderzoek geeft één op de drie scholieren aan net zo lief achter de computer te communiceren als elkaar `in het echt' te ontmoeten. Uit het onderzoek bleek ook dat jongeren elkaar op internet steeds grover bejegenen en dat die verruwing funeste gevolgen heeft voor de manier waarop jongeren in het gewone leven met elkaar omgaan.

Jessie: ,,Je durft op het net meer te zeggen, harder.'' Mirjam: ,,Iets wat je normaal niet durft. Of iemand meegaat naar de bioscoop bijvoorbeeld.'' Jessie: ,,Of een relatie verbreken. Mijn ex maakte het uit over de MSN.'' Ook Igor is eens achter zijn pc ontploft. ,,Een keer sprak ik af met iemand op MSN. Toen ik aankwam, ging hij weg.'' Hij weet tot op de dag van vandaag niet waarom de jongen er meteen vandoor ging. Igor voelde zich genegeerd en werd boos. De twee jongens spreken elkaar nog wel, maar ze hebben het vreemde voorval met de afspraak nooit uitgepraat.

Hun mentor, geschiedenisdocente Marion Frank, ziet de manier waarop jongeren met elkaar omgaan veranderen onder invloed van internet. ,,Online zien ze de uitwerking niet van hun woorden. Je ziet het aan het gemak waarmee gepest wordt op het net. Het kan allemaal anoniem.'' De moeder van Nadine denkt dat sinds het internet ,,complete oorlogen'' onder jongeren zijn ontstaan. ,,Dan komt ze hier binnen: woedend. Ik denk weleens dat jongeren elkaars lichaamstaal niet meer begrijpen. Op MSN komt je gevoel niet over, je ziet de ogen niet. Daardoor lijken ze emoties die uitstralen van iemands gezicht niet meer te kunnen plaatsen.''

En er is nog iets opmerkelijks, denkt geschiedenisdocente Frank: ,,Opvallend is dat jongeren lichamelijker lijken te worden door hun virtuele contacten. Leerlingen die elkaar gisteren hebben gezien, en 's avonds hebben geïnternet, zie je de volgende dag op de gang knuffelen en zoenen alsof ze een jaar zijn weggeweest.''

De acht scholieren zien elkaar sinds ze kunnen MSN'en niet alleen minder van gezicht tot gezicht, ze communiceren ook in een afgekorte taal. Bovenbouwcoördinator P. van Horssen: ,,Ik heb een keer gemerkt dat een leerlinge in een proefwerk `wachten' schreef als `w-88'. Dat deed ze niet om te provoceren. Leerlingen vragen serieus waarom ze niet in MSN-taal hun proefwerk mogen schrijven.''

Die taal hoort bij de virtuele identiteit die de scholieren zich op het net aanmeten. Ze nemen een deel van hun echte naam en vullen dat aan met een zin uit een liedje die past bij hun stemming. Zo was Nina gisteren op het internet `ninaitsmypartyandicryifiwantto' en Mirjam noemde zich op haar verjaardag `mirrieeverybodygivemeakisscauseitsmybirthday'.

Maar ook fantasietaal kan. Jessie: ,,Gisteren was ik `jesszje' en Igor gebruikte een zinsnede uit de tekenfilmserie South Park en noemde zich `hahaivegotyou'.'' In de schijnwerkelijkheid wisselt hun identiteit soms per dag. Het is afhankelijk van hun gemoed. Nadine, die een vriendje heeft, liet deze week sporen achter op het net onder de naam `nadinelovesfikri'.

Op het net schrijven de scholieren wat ze die dag hebben beleefd. Jessie heeft de computer in de woonkamer staan. Ze zit daar met muziek aan – drinken en koekjes binnen handbereik en haar ouders er soms naast.

Jessie: ,,Je komt uit school en zet de computer aan. Het is een reflex geworden.''

Dit is het derde deel in een serie over zes havo-leerlingen. Eerdere afleveringen verschenen op 29 april en 6 mei.