Kleine onderzoekers

Robbert Dijkgraaf probeert met de website proefjes.nl, kinderen te winnen voor de wetenschap (W&O 7 mei). Er wordt gesteld dat het aanleren van een wetenschappelijk onderzoekende houding kinderen weerbaarder maakt in een snel veranderende maatschappij.

Toch is het zeker niet alleen een kwestie van kinderen enthousiast maken met proefjes. Het vrijblijvende karakter hiervan lost het probleem niet op. Om kinderen écht gemotiveerd te krijgen zullen onderwijsdoelen moeten worden bijgesteld. In het huidige onderwijs valt het op dat er geen evenwicht is in het systeem. Talig-denken wordt beloond. Lezen, begrijpen en reproduceren worden tot de belangrijkste vaardigheden gerekend.

Kinderen met een voorkeur voor niet talig- of ervaringsgericht denken moeten veel energie steken in talige leermethodes. Scholen doen te weinig een beroep op hun talent om oplossingsgericht en analytisch bezig te zijn. Creativiteit en inventiviteit worden amper ontwikkeld en tellen niet in de beoordeling van leerlingen. Door minder goede verbale kwaliteiten voldoen deze kinderen niet aan de eis en belanden zelfs in lagere typen onderwijs (waar ze qua capaciteiten niet passen). Feitelijk worden ze gedemotiveerd. De samenleving verliest hiermee talent.

Het is juist dít talent waaraan een steeds complexer wordende maatschappij meer behoefte zal gaan krijgen. Het is goed hier oog voor te hebben en doelstellingen binnen het onderwijs te veranderen. In een evenwichtiger systeem kan gevarieerder talent zich ontwikkelen. Daarbij zal een dergelijke aanpassing ten goede komen aan álle kinderen waardoor zij zelfverzekerd de toekomst tegemoet kunnen treden.