Hoe stierf Vasile Milea?

In Boekarest is het lichaam opgegraven van een vroegere minister uit de regering van dictator Nicolae Ceauşescu, om vast te stellen of hij zelfmoord pleegde of is vermoord.

Generaal Vasile Milea was minister van Defensie van Roemenië toen in december 1989 de opstand tegen het regime van de Conducator begon. Op 22 december 1989 pleegde hij zelfmoord door zich door het hart te schieten. Dat gebeurde in het gebouw van het Centraal Comité van de partij, enkele uren voordat Nicolae Ceauşescu en zijn vrouw Elena met een helikopter van het dak van hetzelfde gebouw op de vlucht sloegen na een vergeefse poging de controle over het centrum van Boekarest te herwinnen..

Het echtpaar Ceauşescu werd nog diezelfde dag nabij de stad Târgovişte gepakt en op 25 december `berecht', ter dood veroordeeld en geëxecuteerd.

Tijdens het proces bestempelde Ceauşescu Milea – geheel overeenkomstig de verklaring overigens die al direct na diens dood was verspreid – als een ,,verrader'' die zelfmoord pleegde toen zijn verraad aan de kaak werd gesteld. Het ,,verraad'' bestond uit de weigering het leger opdracht te geven het vuur te openen op de tienduizenden betogers die in de vroege morgen, ondanks alle politieversperringen, het plein voor het gebouw van het Centraal Comité hadden bezet.

De voorgaande nacht, die van 21 op 22 dedember, had de generaal overigens wel opdracht gegeven met geweld een eind te maken aan een betoging bij de universiteit, niet ver van het gebouw van het Centraal Comité, waarbij naar schatting vijftig mensen om het leven kwamen.

Na zijn dood werd Milea's taak overgenomen door Victor Stanculescu, die de troepen terugtrok van het plein. Twee uur later begonnen de soldaten zich met de opstandige bevolking te fraterniseren.

De krant Jurnalul Na¸tional meldde deze week dat de vrouw van Milea op die 22ste december 1989, om negen uur in de ochtend, een telefoontje van haar man had gekregen. Ze hoorde aan de andere kant van de lijn lawaai, waarna een schot klonk.

Het lichaam van Milea is opgegraven om een eind te maken aan de twijfel, die bestaat over de vraag of Milea zichzelf doodschoot of werd doodgeschoten. De Roemeense justitie besloot in april vorig jaar tot een nieuw onderzoek, maar de familie van Milea heeft zich lang verzet tegen het opgraven van de generaal.

Onder degenen die geloven dat Milea werd vermoord lopen overigens de meningen over het motief uiteen.

Sommigen menen dat Milea is doodgeschoten wegens zijn weigering, het leger op burgers te laten schieten. Anderen menen dat hij is vermoord door generaals die de kant van het opstandige volk hadden gekozen en die Milea uit de weg ruimden omdat hij juist loyaal aan Ceauşescu bleef.

De officiële lezing is echter steeds gebleven dat hij zelfmoord pleegde om levens te sparen. Hij wordt alom in Roemenië geëerd – veel straten en pleinen in Roemenië, ook in Boekarest, zijn naar hem genoemd.