Claims van tientallen miljarden dreigen voor Argentijnse staat

De Argentijnse regering dreigt tientallen miljarden dollars schadevergoeding te moeten betalen aan buitenlandse nutsbedrijven die in Argentinië werkzaam zijn. Het Arbitrage Instituut van de Wereldbank heeft bepaald dat de voornamelijk Europese nutsbedrijven moeten worden gecompenseerd voor de devaluatie van de nationale munt de peso in 2002.

Het rechtscollege, dat oordeelt over geschillen tussen overheden en buitenlandse bedrijven, bepaalde deze week dat Argentinië 133 miljoen dollar moet betalen aan het Amerikaanse gasbedrijf CMS Energy. Het bedrag is een schadevergoeding voor het financiële verlies dat het bedrijf in Argentinië opliep als gevolg van een ,,oneerlijke en onrechtvaardige'' behandeling tijdens de economische crisis die vier jaar geleden uitbrak.

Er zijn nog 34 buitenlandse (voornamelijk Spaanse, Franse en Duitse) bedrijven die via de Wereldbank schadevergoeding eisen van de Argentijnse overheid. Tientallen andere bedrijven hebben een claim in voorbereiding. Op grond van de nu bekend geworden jurisprudentie kan de schade voor Argentinië oplopen tot een bedrag tussen de 20 en 80 miljard dollar. Dit zou een enorme terugslag betekenen voor de Argentijnse economie, die zich net enigszins herstelt van de grootste economische crisis uit haar bestaan.

Als gevolg van economische moeilijkheden besloot Argentinië in 2002 de koppeling van de nationale munt aan de dollar los te laten. De eigen peso verloor daardoor 75 procent van zijn waarde. De overwegend buitenlandse bedrijven die eigenaar zijn van in de jaren negentig geprivatiseerde Argentijnse gas-, water- en elektriciteitsvoorzieningen, kregen voor hun diensten in één klap veel minder betaald. Verhoging van de tarieven werd toen door de Argentijnse overheid verboden op grond van een noodverordening die tot de dag van vandaag van kracht is.

Op grond van internationale verdragen heeft Argentinië zich verplicht dit soort geschillen voor arbitrage voor te leggen aan de Wereldbank. Ongeveer een vierde van alle geschillen die de bank in behandeling heeft, is gericht tegen Argentinië.

Het totale schadebedrag dat Argentinië tegemoet kan zien, bedraagt vrijwel evenveel als de net gesaneerde totale schuld aan particulieren. De houders van Argentijnse obligaties krijgen nog maar een kwart van de oorspronkelijke claim. Argentinië bespaart hierdoor 60 miljard dollar.

[Vervolg ARGENTINIË: pagina 27]

ARGENTINIË

Land negeert oordeel

[vervolg van pagina 1]

Argentinië dreigt zijn imago als grootste wanbetaler uit de geschiedenis nu te versterken. De Argentijnse president Néstor Kirchner heeft namelijk in een spoedberaad, na het bekend worden van het oordeel van de Wereldbank, besloten dat Argentinië achteraf niet de bevoegdheid van dit scheidsgerecht zal erkennen. Het land overweegt een wet te maken die bepaalt dat arbitrage-oordelen nog een keer worden getoetst door Argentijnse rechtbanken. Ook worden andere juridische procedures bestudeerd die als effect hebben dat er de komende jaren niets hoeft te worden betaald. Naleving van de arbitrage is zo een zaak van de volgende regering, zo is de gedachte.

De nu bekend geworden jurisprudentie is voor meer Latijns-Amerikaanse landen van belang. De afgelopen jaren zijn in menig land linkse regeringen aan de macht gekomen die de privatisering van nutsbedrijven, door neoliberale voorgangers, terugdraaien. Oude contracten worden daarbij eenzijdig opengebroken.