Verbod dubbel bevragen werkloze

Instellingen die zich bezighouden met werkloosheidsuitkeringen mogen voortaan samen maar één keer persoonsgevens opvragen. Staatssecretaris Van Hoof (Sociale Zaken, VVD) gaat wettelijk verbieden dat deze instellingen gegevens als naam, adres, partner en inkomen vaker dan één keer opvragen.

,,Het systeem moet klantvriendelijker worden'', licht Van Hoof toe. De aanvraag voor de bijstandsuitkering bestaat nu uit veertig pagina's en vierhonderd vragen, waarvan er gemiddeld tweehonderd beantwoord moeten vragen. Gemiddeld wordt 40 procent van de gegevens die door het Centrum voor Werk en Inkomen zijn opgevraagd, opnieuw gevraagd door de gemeentelijke sociale dienst. Van Hoof: ,,Dat ga ik nu wettelijk verbieden, en dat kun je gerust een mijlpaal noemen.''

Verder komt er over anderhalf jaar één gezamenlijk digitaal dossier over elke klant, waarin alle uitkeringsinstanties hun gegevens moeten invoeren. ,,Deze instellingen gebruiken nu allemaal eigen computersystemen'', aldus Van Hoof. ,,Die kunnen soms wel gekoppeld worden, in het kader van fraudebestrijding, en er bestaat ook een gezamenlijke database, waarin instellingen elkaars gegevens over cliënten kunnen inkijken. Maar aanvullen of wijzigen van die gegevens is nog niet mogelijk.''

Belangrijke documenten (bijvoorbeeld een kopie van een paspoort) moeten in de toekomst gescand worden vastgelegd. De cliënten moeten deze gegevens ook zelf kunnen inzien. Op de lange termijn (drie tot vijf jaar) wil Van Hoof toe naar een `omgekeerde intake', waarin cliënten een ingevuld formulier krijgen met de gegevens die al over hen bekend zijn (bijvoorbeeld via de Gemeentelijke Basisadministratie en de Belastingdienst). Ze hoeven die gegevens dan alleen nog maar te controleren.

Van Hoof neemt hiermee de belangrijkste aanbevelingen over van een commissie die hij in december had ingesteld onder leiding van de Amsterdamse hoogleraar informatica W. Keller. Deze commissie heeft vandaag haar eindrapport gepresenteerd.

De staatssecretaris verwacht de bestaande systemen te kunnen gebruiken als basis van het nieuwe, gezamenlijke digitale dossier. De commissie concludeert eveneens dat de ,,architectuur van de systemen goede potentie heeft'' en waarschuwt dat het nieuwe systeem niet is gebaat bij een ,,grand design''. Van Hoof vindt dat in dat opzicht de vergelijking met de Belgische Kruispuntbank, waarover de Tweede Kamer onlangs een seminar organiseerde, niet opgaat. ,,Daar zijn veel meer instellingen bij aangesloten dan wij nu voor ogen hebben en dat computersysteem is helemaal nieuw opgezet.'' Het doel is wel hetzelfde: betere dienstverlening.

Hoeveel geld de staatssecretaris voor zijn plannen nodig denkt te hebben, kan hij nog niet zeggen.