Pacifisten afgetroefd bij vergadering van Airbus

Op de jaarvergadering van wapenfabrikant EADS komen traditioneel veel pacifisten af. Woensdag hadden zij weinig in te brengen.

Het hielp dat de algemene aandeelhoudersvergadering van European Aeronautic, Defence & Space Company (EADS) op Schiphol plaatsvond. Daardoor keken de aanwezige beleggers woensdagochtend niet heel vreemd op toen zij na inschrijving strak door de security check werden geloodsd. Sleutels en mobiele telefoons in een bakje, aktetassen door de x-ray en lijf en leden door het detectiepoortje.

Ja, de annual general meeting van het pan-Europese bedrijf was zwaar bewaakt. De aard van de activiteiten maakt dat, in tijden van oorlog en terreur, noodzakelijk: EADS bouwt behalve vliegtuigen voor de commerciële luchtvaart (Airbus) ook gevechtshelikopters, straaljagers, raketwerpers en ander wapentuig. De aandeelhoudersvergadering van het concern gaat traditioneel dan ook niet alleen maar over dividendbeleid, decharge van bestuurders en statutenwijzingen. Tot bezoekende kapitaalverschaffers behoren niet louter mannen en vrouwen in (mantel)pak, maar ook een handje vol dasloze of in gebreide trui gestoken, zogeheten ,,kritische aandeelhouders''.

Bij de editie van drie jaar geleden, in hetzelfde Sheraton hotel op Schiphol, bestond dat gezelschap uit tientallen vredesactivisten uit binnen- en buitenland. Hun demonstratie ging gepaard met veel herrie, spandoeken en geschminkte lijken en gewonden.

Het industriële conglomeraat ontstond in de zomer van 2000 na een fusie van het Duitse Dasa (de ruimtevaartdivisie van Daimler Crysler), het Spaanse Casa (eveneens ruimtevaarttechniek) en vliegtuigbouwer Aerospatiale Matra uit Frankrijk. Dat dit internationale gezelschap elk jaar op Schiphol neerstrijkt voor de jaarvergadering komt omdat EADS om fiscale motieven de Nederlandse NV-structuur heeft gekozen en statutair ook op Schiphol-Rijk is gevestigd. Bij het concern werken wereldwijd ruim 110.000 mensen. Vorig jaar boekte het een nettowinst van ruim 1 miljard euro op een omzet van 31,7 miljard euro.

De groep kritische aandeelhouders op de vergadering was dit jaar beduidend kleiner en geruislozer. De Duitser Jürgen Grässlin, die volgens EADS-voorzitter Manfred Bischoff het concern ,,al jaren hinderlijk achtervolgt'', roerde nog het meest zijn mond. Bischoff, in het Nederlandse bedrijfsleven bekend als commissaris van KPN, deed er alles aan om de inbreng van Gräsling beperkt te houden. ,,Ik beantwoord alleen vragen die zinvol zijn'', voegde hij hem indringend toe. Daarbij was de spreektijd in de eerste vragenronde van alle aandeelhouders beperkt tot vijf minuten - met een tijdsbalk pontificaal in beeld gebracht op grote tv-schermen. Op de verwijten van de pacifist dat EADS landmijnen maakt die ,,vrouwen en kinderen treffen'', betrokken is bij de productie van atoombommen en wapens levert aan de Chinese politie ,,die mensenrechten schendt'', antwoordde de president-commissaris geïrriteerd. Met de klassieke Allo Allo-openingszin I will only say this once kwam hij met een politiek antwoord: ,,Alle landen in de wereld hebben recht om vrede en veiligheid te waarborgen. Helaas is daar soms de inzet van wapens voor nodig. Wij leveren die, maar het gebruik ervan wordt door legitieme regeringen genomen, niet door ons.'' Hij ontkende met klem dat EADS kernwapens en mijnen fabriceert. Einde discussie.

Om meer gewicht in de schaal te kunnen leggen, zullen vredesactivisten dieper in de buidel moeten tasten. Met een overgrote meerderheid van 98,9 procent van de stemmen werd door de vergadering een statutenwijziging aangenomen die bepaalt dat een aandeelhouder tenminste 50 miljoen euro van het aandelenkapitaal moet bezitten om agendapunten voor te kunnen dragen. Zoveel heeft pacifist Grässlin er niet.