Lot Bolton in handen Senaat

De kansen van John Bolton om Amerika's ambassadeur bij de Verenigde Naties te worden zijn gestegen nadat de commissie buitenlands beleid van de Senaat gisteren de voordracht naar de voltallige vergadering doorstuurde.

Het Witte Huis moest zware druk uitoefenen om de nominatie boven water te houden. Alleen die pressie bracht gematigde Republikeinen ertoe de voordracht niet te blokkeren. De steun die zij gaven aan de kandidaat van president Bush bleek over het algemeen tamelijk mat.

Eén Republikeinse senator, George Voinovich, bleek ondanks minstens drie telefoontjes, één van de president, één van zijn chef-staf en één van zijn politiek directeur Karl Rove de benoeming niet te kunnen steunen. Hij noemde Bolton een voorbeeld van wat men in de diplomatieke dienst niet nodig heeft. ,,In het bedrijfsleven zou hij zijn ontslagen'', was Voinovich' samenvatting van de bestuurlijke kwaliteiten van Bolton, die in de eerste ambtsperiode-Bush onderminister voor Ontwapening was.

Senator Voinovich bleek wel bereid de voordracht naar de plenaire Senaat te laten gaan, maar op voorwaarde dat de Senaatscommissie voor buitenlands beleid geen enkele aanbeveling zou doen. Zonder die voor dergelijke benoemingen ongebruikelijke afspraak zouden de stemmen in de commissie hebben gestaakt. Dat zou waarschijnlijk het einde van de kandidatuur-Bolton zijn geweest.

Het Witte Huis verklaarde zich nog steeds vol vertrouwen dat Bolton binnen afzienbare tijd zijn werk in de VN kan beginnen. De president blijft hem steunen en zegt hem nodig te hebben om te werken aan de hervorming van de volkerenorganisatie.

Uiteindelijke acceptatie van de benoeming is op dit moment waarschijnlijk. Republikeinen hebben 55 van de 100 zetels in de Senaat, Democraten 44 plus meestal de stem van de onafhankelijke senator Jeffords. Ongeveer evenveel Republikeinen hebben moeite met de benoeming als er Democraten zijn die menen dat de president het recht heeft zijn mensen te benoemen, tenzij grove misdrijven aan het licht zijn gekomen.

De aarzeling is, ook in Republikeinse kring, niettemin aanzienlijk. Commissie-voorzitter Lugar hield een pleidooi voor Bolton, maar somde ook de minpunten op: Boltons onverantwoorde pressie op de inlichtingendiensten en hun werk en intimiderend gedrag ten opzichte van ondergeschikten. ,,Er zijn geen aanwijzingen dat hij de wet heeft overtreden of ethisch laakbare handelingen heeft verricht'', was Lugars slotwaarneming op grond waarvan hij opriep vóór te stemmen. Gezien de weinig enthousiaste steun, ook bij partijgenoten, is het de vraag of de tegenstanders van de Bolton alsnog greep krijgen op gematigde Republikeinen. Vooralsnog geeft het Witte Huis daarvoor geen ruimte.