`Geen zin om thuis op dood te wachten'

Net als andere Aziatische landen heeft ook India medisch toerisme als economisch niche ontdekt. De Taj Mahal bekijken in combinatie met een heupoperatie is een goedkope, aantrekkelijke optie voor buitenlandse patiënten.

De 70-jarige Jimmy Flynn viel van het dak, brak drie ribben en perforeerde een long. Een half jaar later, in februari van dit jaar, wachtte de Australiër vervolgens een nog grotere schok toen hij voor controle terugkwam in een ziekenhuis in Queensland. Flynns arts concludeerde op basis van een angiogram dat hij een ,,wandelende tijdbom'' was. ,,Een kransslagader zat helemaal dicht, een tweede voor 70 tot 90 procent en een derde voor 50 procent.'' Een drievoudige bypassoperatie was het enige wat hem zou redden.

,,Maar ik was niet verzekerd en de operatie zou zeker 24.000 Amerikaanse dollars (19.930 euro, red.)hebben gekost. Het ziekenhuis zei bovendien dat het een zeer riskante operatie was en wilde het eerst nog eens zes maanden aankijken met medicijnen en een dieet'', zegt Flynn. ,,Wat moest ik doen? Op een rolstoel of de dood wachten?''

Dus ging hij op zoek naar een ziekenhuis waar hij wel en goedkoper zo'n operatie kon krijgen. Vrienden in Australië hadden hem verteld over de laag geprijsde medische behandeling in India. Op het internet kwam hij het Escorts Heart Institute and Research Centre, gespecialiseerd in hartoperaties, tegen.

Flynn mailde het ziekenhuis zijn gegevens en kreeg binnen een paar dagen te horen dat een drievoudige bypassoperatie in zijn geval geen enkel probleem was. Vervolgens pakte hij het vliegtuig en vloog duizenden kilometers naar Delhi, waar hij op een donderdag aankwam en vier dagen later onder het mes ging. Prijskaartje voor de operatie en een verblijf van negen dagen in het ziekenhuis: 6.000 dollar (4.743 euro). ,,Ik voel me perfect. Je wordt hier geweldig behandeld'', zegt Flynn daags na de geslaagde operatie.

Jimmy Flynn is een van de vele buitenlanders die jaarlijks speciaal naar India afreizen voor een medische behandeling, wegens de hoge kwaliteit en de lage tarieven (Flynn betaalde een kwart van de prijs die hij anders in Australië had moeten betalen). In het boekjaar 2003/2004 waren het er zo'n 150.000, volgens belangenorganisatie de Confederation of Indian Industry. De markt zal naar verwachting jaarlijks met 15 procent groeien.

Aanvankelijk waren de buitenlandse klanten voornamelijk afkomstig uit de regio, uit landen als Pakistan en Sri Lanka, en het Midden-Oosten. Maar tegenwoordig komen ze ook uit Europa, de Verenigde Staten, Canada en Australië. Die patiënten worden gedreven door wachtlijsten of onbetaalbare operaties in eigen land. In India worden ze bovendien vaak behandeld door artsen die zijn opgeleid in de VS of Engeland en weer zijn teruggekeerd naar hun thuisland.

De medische toeristen, zoals ze in India worden genoemd, komen terecht in luxueuze privé-ziekenhuizen. De patiënten worden opgehaald van het vliegveld, voor familie worden er hotelkamers op loopafstand geregeld. Is er een visa nodig, dan stuurt het ziekenhuis wel even een brief naar de Indiase ambassade in het land van de potentiële cliënt-patiënt. De verblijven in het ziekenhuis zien er vaak uit als vijfsterren-hotelkamers, met sofa's, televisie, internetaansluiting, en ze hebben soms zelfs een belendende kamer voor de partner van de patiënt. Dagelijks serveren de ziekenhuizen vers voedsel, aangepast aan de wensen van de klant. Elke patiënt heeft bovendien zijn eigen aanspreekpunt, een werknemer van het ziekenhuis die zich bekommert om het welzijn van de buitenlandse patiënt.

Het Escorts Heart Institute, waar Flynn verblijft, is gevestigd in een chic, gestroomlijnd gebouw. De entree heeft de uitstraling van een moderne kantoorlobby. Op de begane grond bevindt zich, naast een geldautomaat, ook een reisbureau. Hier worden toeristische uitstapjes geregeld voor patiënt en aanhang, retourvluchten bevestigd en eventuele hotels geboekt. Flynns vrouw Gail heeft voor komend weekeinde een bezoek aan de wereldberoemde Taj Mahal op haar programma staan.

Escorts Heart is inmiddels toonaangevend en met 328 bedden en 200 artsen een van de grootste in zijn soort ter wereld. Oprichter is de 58-jarige Naresh Trehan, die medicijnen studeerde in New York. Daar verdiende de hartchirurg meer dan één miljoen dollar per jaar, voordat hij in 1988 terugkeerde naar India om zijn eigen instituut op te zetten.

,,Wij werken hier met de nieuwste technologie (robot, red), vinden nieuwe methodes uit. Wat in Australië riskant is, is voor ons gesneden koek. Dat is het voordeel voor westerse patiënten: de kwaliteit van de behandeling is hoogwaardig en de prijs is vaak een vijfde of een kwart van wat ze thuis betalen'', zegt Trehan in zijn zilverkleurige kantoor, naast een operatiekamer. ,,In Engeland hebben ze wachtlijsten en voor sommige mensen komt de operatie dan te laat. Daarom komen ze nu hier naar toe.''

Het beursgenoteerde Apollo Hospitals, met ziekenhuizen in onder meer Delhi, Madras, en Dubai, heeft inmiddels een kantoor geopend in Groot-Brittannië als antwoord op de groei van Britse klanten. In een gelikte brochure, met de titel International Patient Services, prijst Apollo zichzelf vakkundig aan voor de buitenlandse klant. Op pagina 10 staat daarbij een handig overzicht voor Amerikaanse klanten: een levertransplantatie kost in de VS 300.000 dollar (236.663 euro), in India 69.000 dollar (54.429 euro); een orthopedische operatie kost in de VS gemiddeld 20.000 dollar (15.776 euro), in India 6.000 dolar 4.773 euro). Het aanbod van kamers in het Apollo is riant. De klant heeft de keuze uit `gewone', `deluxe' en `special deluxe' kamers en `suites'. Allemaal met balkon.

,,Wij willen dat India dé bestemming in de wereld wordt als het gaat om medisch toerisme'', zegt Prashant Karn, manager internationale marketing van Apollo in Delhi. ,,Het is ons met `IT-outsourcing' ook gelukt, waarom ook niet met gezondheidszorg.''