Vraag van de lezer

Wat gebeurt er als Nederland of een ander EU-land de Europese Grondwet afwijst? (Elwin Wolters, Leiden)

De Europese Grondwet wordt alleen van kracht als alle EU-landen haar goedkeuren. Gebeurt dat niet, dan blijven de bestaande Europese verdragen van kracht en verandert er vooralsnog niets. Over het scenario dat dan zich zal ontrollen – adempauze, nieuwe poging, tweedeling, implosie – wordt al druk gespeculeerd, maar niets is zeker.

Voor de goedkeuringsprocedure is twee jaar uitgetrokken, gerekend vanaf de ondertekening door de EU-leiders op 29 oktober 2004 in Rome. Aan de Grondwet is een verklaring (nummer 30) gehecht waarin staat wat er moet gebeuren als op 1 november 2006 viervijfde van de lidstaten de Grondwet heeft bekrachtigd en een of meer lidstaten daar moeilijkheden bij ondervinden. Dan ,,bespreekt de Europese Raad [van staatshoofden en regeringsleiders, red.] de kwestie'', aldus deze verklaring. Maar dat is nogal wiedes.

Heronderhandelen na een eventueel Nederlands `nee' is volgens premier Balkenende geen aantrekkelijk vooruitzicht. ,,Want dan gaan alle anderen in Europa ook weer hun eisen op tafel leggen.''

(Joop Meijnen, Europaredactie)