Griekenland alsnog plat door 1 mei

De 24-uurstaking die Griekenland gisteren verlamde had een wat bizarre achtergrond. Het betrof een 1 mei-actie die tien dagen was uitgesteld omdat de Dag van de Arbeid dit jaar samenviel met orthodox Pasen, Griekenlands grootste feest. In het eveneens orthodoxe Rusland werden de feesten op dezelfde dag gevierd.

Dat de 1 mei-actie niet werd verschoven naar een van de werkdagen in de week na orthodox Pasen hing samen met het feit dat veel Grieken die hele week met vakantie zijn, zodat de te houden demonstraties – overigens zoals ieder jaar streng gescheiden in communistische en niet-communistische – weinig publiek zouden trekken.

Dat er gisteren juist extra veel verschenen gaat terug op een tactische fout die de conservatieve regering-Karamanlis heeft gemaakt. Sinds de val van de communistische regimes in Oost-Europa was Griekenland nog het enige Europese land waar de eerste mei een erkende vrije dag opleverde. Daaraan hebben vanouds alle conservatieve regeringen en zelfs de kolonelsjunta (1967-1974) zich gehouden.

Dit jaar echter maakte de Griekse minister van Binnenlandse Zaken bekend dat zo'n vrije dag verbonden moest blijven aan de datum zelf en dat op zo'n uitgestelde datum gewoon moest worden doorgewerkt. Hoogstens, zo vond hij, zouden ambtenaren die aan demonstraties wilden deelnemen daartoe `faciliteiten' krijgen, ook op financieel gebied, maar slechts voor de duur van die demonstraties.

Particuliere werkgevers kregen geen enkele verplichting de uitgestelde eerste mei te respecteren. De minister verklaarde openlijk dat een land dat in Europa al een recordaantal vrije dagen heeft zich economisch zo'n kunstmatige luxe niet kan veroorloven. Het gevolg was een geloei van woede, niet alleen bij de oppositie, maar ook bij regeringsgezinde vakbonden.

Zelfs binnen de regering bleek onenigheid over de kwestie te bestaan.

Zo voorspelde de onderminister van Arbeid, die de vrije dag had willen handhaven, bitter: ,,Waar vorig jaar slechts tientallen mensen demonstreerden, komen er nu duizenden.''

Inderdaad zijn de demonstraties veel massaler uitgevallen dan in vele jaren het geval is geweest, en ook regeringsgezinden namen er intenser aan deel. Het openbaar vervoer lag de hele dag plat, afgezien van de trolley's die de demonstranten moesten aanvoeren. Voor het eerst was er in het geheel geen informatie, noch van kranten noch van andere media. Veerboten functioneerden niet, vliegtuigen vlogen maar mondjesmaat, scholen waren hooguit enkele uren open. Vreemd genoeg bleek ook het parlement een dagje vrij te hebben genomen.

De antiregeringsstemming is toegenomen. ,,Karamanlis heeft de eerste mei gestolen'', riep oppositieleider Jórgos Papandreou. En de regeringsgezinde krant Eléftheros Typos (Vrije Pers) klaagde: ,,Deze regering komt elke morgen bijeen om zich af te vragen: welke flater zullen we vandaag nu eens begaan?''