Europees Hof acht proces Öcalan oneerlijk

Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft het Turkse proces tegen de Koerdische separatistenleider Abdullah Öcalan vandaag als oneerlijk beoordeeld, en Turkije geadviseerd hem opnieuw te berechten.

Turkije heeft al meegedeeld dat ,,het zal doen wat het moet doen''. Öcalan werd in 1999 ter dood veroordeeld, maar die straf werd in 2002 in een levenslange gevangenisstraf omgezet.

Uitspraken van het Hof in Straatsburg zijn bindend in alle 46 lidstaten van de Raad van Europa en er is geen beroep tegen mogelijk. Het Hof is een orgaan van de Raad van Europa.

In strijd met internationale verdragen werd Öcalan niet berecht door een onafhankelijk en onbevooroordeeld tribunaal, aldus de uitspraak van het Hof. Een militaire rechter maakte immers deel uit van dat tribunaal, zo had het Hof al in 2003 in een tussenvonnis geoordeeld. Daarnaast is het Europese Hof van mening dat Öcalan niet snel genoeg voor een rechter is gebracht na zijn aanhouding en dat zijn advocaten onvoldoende tijd hebben gekregen om zijn verdediging voor te bereiden en onvoldoende toegang tot hun cliënt hebben gekregen.

Ten slotte was het Hof van mening dat het vellen van een doodvonnis na een oneerlijk proces neerkomt op foltering. Er ging gejuich op onder tientallen Koerden die zich in Straatsburg bij het Hof hadden verzameld onder een spandoek met de tekst `Laat Öcalan vrij – vrede in Koerdistan' toen de uitspraak bekend werd.

Een woordvoerder van de Turkse regering signaleerde korte tijd later dat Turkije bereid is Öcalan opnieuw te berechten. De vice-voorzitter van de regerende AK-partij, Dengir Mir Mehmet Firat, sprak zich in dezelfde zin uit: ,,De republiek Turkije is een open rechtsstaat en verplicht zich te doen wat de wetten eisen.'' Beiden gaven tegelijk te verstaan dat een nieuw proces niet in vrijspraak zal resulteren.

Overigens zijn de militaire rechters en de doodstraf inmiddels geschrapt in Turkije, dat bezig is zijn wetgeving in overeenstemming te brengen met die van de Europese Unie, waartoe het wil toetreden. Turkije is wel al lang lid van de Raad van Europa.

Öcalans PKK nam in 1984 in het overwegend Koerdische Zuidoost-Turkije de wapens op tegen de Turkse autoriteiten. Turkije verwijt Öcalan de dood van meer dan 30.000 mensen die daarbij de dood hebben gevonden. Öcalan zelf leidde de afscheidingsstrijd vanuit Syrië. Damascus zette hem echter in 1998 onder zware Turkse militaire druk het land uit, waarna de PKK-leider in 1999 in Kenia door Turkse agenten werd aangehouden

Turkse irritatie: pagina 5