Volhouder die extra gas kan geven

Roeland Baan (48) is vrijwel altijd op reis. Als divisiedirecteur Europa van 's werelds grootste staalbedrijf Mittal Steel ziet hij zijn kantoor in Rotterdam maar sporadisch. Hij zit vaker in Duitsland, Frankrijk, Polen, Tsjechië, Roemenië, Bosnië of Macedonië, de Europese landen waar Mittal staalfabrieken bezit. En anders wel op het hoofdkantoor in Londen.

Sinds september vorig jaar had Baan al de leiding over de Centraal- en Oost-Europese staalfabrieken van Mittal, dat toen nog LNM heette. Na de samenvoeging van LNM en Ispat – beide eigendom van de Indiase staalmagnaat Lakshi N. Mittal – tot Mittal Steel kreeg hij er vorige maand de West-Europese activiteiten van Ispat bij. Sindsdien leidt hij alle Europese fabrieken van Mittal, vorig jaar goed voor 7,7 van de 17,3 miljard euro omzet van het concern.

,,Om zo'n enorm geheel te kunnen leiden, moet je hoofdzaken van bijzaken kunnen onderscheiden'', zegt bestuursvoorzitter Michiel Boersma van energiebedrijf Essent. ,,Roeland is daar heel goed in. Hij prikt door alles heen wat niet belangrijk is en kan heel goed de grote lijn vasthouden.'' Boersma kent Baan uit zijn tijd bij oliemaatschappij Shell, waar hij zijn loopbaan begon. ,,Ik leidde in die tijd in Londen een consultancy-afdeling van Shell. Roeland kwam daar werken nadat hij voor Shell in Oeganda gezeten had.''

Baan begon bij Shell als trainee. Als één van zijn eerste klussen werd hij naar Friesland gestuurd. ,,Hij moest daar de benzinepompen van Shell draaiende houden'', zegt studievriend Fred Eijkelenboom, die net als Baan economie studeerde aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. ,,Dat was voor hem een goede manier om met beide benen op de grond te komen.''

Eijkelenboom herinnert zich vooral het studentenleven met Baan. ,,We hebben samen in Amsterdam heel wat kroegen uitgedweild.'' Als student was Baan ,,een beetje een flierefluiter'', zegt Eijkelenboom. ,,Maar als hij de zaak een beetje had laten versloffen, gaf hij gewoon wat extra gas en dan was hij zo weer bij. Ik herinner me dat hij vier maanden voordat ik afstudeerde nog een jaar te gaan had. Toen heeft hij even wat harder gewerkt en was hij een week vóór mij klaar.''

Lange tijd zag het er naar uit dat Baan carrière zou maken binnen Shell. ,,Hij heeft keurig alle stapjes gevolgd die daarbij horen en hij beheerst het spel. Ik heb altijd gedacht: die komt er wel daar.''

Na zestien jaar besloot Baan echter over te stappen naar SHV. ,,Dat was om terug naar Nederland te kunnen'', weet SHV-directievoorzitter Piet Klaver. ,,Roeland was gescheiden en wilde meer tijd bij zijn kinderen doorbrengen.'' Bij Shell was op dat moment geen positie in Nederland voor Baan voorhanden, waarop hij overstapte naar SHV in Utrecht. ,,Hij is echter vrij snel daarna naar Duitsland gegaan, waar hij drie jaar onze schrootactiviteiten heeft geleid.'' Daarna stapte hij over naar SHV Gas, met als standplaats Parijs.

Na acht jaar vertrok hij bij SHV, waar Baan volgens studievriend Eijkelenboom toch minder perspectieven had dan bij een concern als Shell. ,,Bij SHV is de top duidelijk smaller. Toen de volgende stap in zijn carrière er daar niet kwam, is hij weggegaan.''

De overstap naar Mittal Steel, net als SHV een familiebedrijf, verbaast SHV-directievoorzitter Klaver niet. ,,Roeland gedijt wel in zo'n omgeving.'' Bij een familiebedrijf als Mittal Steel heb je volgens Klaver ,,creativiteit en durf'' nodig. ,,Die heeft hij zeker.''

Mark van der Geest ontmoette Baan vijftien jaar geleden. ,,Mijn toenmalige vriendin was de zus van zijn toenmalige vrouw.'' De relaties liepen stuk, maar Baan en Van der Geest bleven vrienden. ,,De eerste keer dat ik Roeland ontmoette, heb ik tegen hem gesquashed. Hij verloor. En hij kan heel goed tegen zijn verlies, zolang hij wint.'' Baan en Van der Geest zijn door de jaren heen tegen elkaar blijven squashen. ,,Toen hij in Oeganda zat, hebben we daar zelfs in de brandende hitte tegen elkaar gespeeld. Maar ik bleef winnen.''

Baan hield vol. ,,Hij heeft een geweldige competitiedrang. Hij is heel erg gedreven en hij geeft nooit op. Zo'n instelling heb je ook nodig voor een baan op zijn niveau. Je moet niet tegen je verlies kunnen.'' Met die instelling kwam hij niet alleen bij Mittal terecht. ,,Met squashen is hij ook veranderd. Vorig jaar, toen hij weg was bij SHV en terugkeerde naar Nederland, zijn we voor het eerst sinds een paar jaar weer gaan squashen. En wat ik sindsdien ook probeer, ik verlies elke keer.''