Uit de verschoten wereld van het bloemetjesbehang

Nationale gevoeligheden zijn een raar ding als het om film gaat. Er zullen vast even veel Belgen als Nederlanders zijn die Confituur een typisch Vlaamse zullen vinden en hem daarom met afgrijzen afwijzen, of juist met erbarmen bekijken. Exploiteert de film clichés? Of brengt hij juist een ode aan een bijna verdwenen bestaan?

In ieder geval moeten de films van Lieven Debrauwer het van compassie hebben, wil je er een beetje plezier aan beleven. Al moet je daar als toeschouwer bij Confituur, vorig jaar in Venetië de openingsfilm van de Giornati degli autori, wel wat harder voor werken dan bij zijn eersteling Pauline en Paulette (2001).

Ook nu weer zijn zijn personages oud: lang getrouwd, lang geleefd. Lang genoeg in ieder geval om van ingesleten gewoonten een raison d'étre te hebben gemaakt. Tuur en Emma, de schoonmaker en zijn lieve, lieve vrouw. Zó lief is zij dat Tuur het niet uithoudt en haar bij hun zoveeljarig huwelijksjubileum verlaat en het vrouwenhuishouden van Emma en zijn bedlegerige zus Gerda, verruilt voor dat van de nachtclubdanseres Josée en haar vriendin Odette (Jasperina de Jong).

Het is burgerlijk versus bohémien – maar Debrauwer is meer geïnteresseerd in de rituelen die beide milieus in stand houden, dan in de verschillen. Hij houdt, denk ik, oprecht van de wereld van verschoten bloemetjesbehang en verbleekt klatergoud, van vergeeld wit en kunstsneeuw. Hij filmt ze met dezelfde aandacht die er in de eigengemaakte jam van Emma is gaan zitten en die uiteindelijk haar redding wordt.

Meer nog dan een film over een man die vlak voor zijn pensioen nog even jongen wil zijn, is Confituur dan ook het relaas van een meisje dat ergens boven de zestig de kans krijgt om een vrouw te worden. Met Marilou Mermans als Emma als de echte ster van de film.

Het is zoet, soms glazuursplijtend zoet. En je weet nooit helemaal zeker of Debrauwer er deze keer in is geslaagd ook zelf echt van zijn personages te houden. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de manier waarop hij de bedlegerige Gerda (Viviane de Muynck) tot een hysterisch crescendo opzweept, wat niet het verhaal doch alleen de lach dient.

Confituur. Regie: Lieven Debrauwer. Met: Marilou Mermans, Rik van Uffelen, Viviane de Muynck, Chris Lomme. In: 14 bioscopen.