Seedorf, een filosoof die investeert in mensen

Voor Clarence Seedorf is geen plaats in Oranje. Zo duurt het lijden van de `filosoof' voort.

Clarence Seedorf is er de afgelopen weken niet in geslaagd om bondscoach Marco van Basten op andere gedachten te brengen. Seedorf had aan de vooravond van de twee wedstrijden tegen PSV, in de halve finale van de Champions League, gesolliciteerd naar een plek in het Nederlands elftal. Van Basten zag echter geen aanleiding de Nederlander in Italiaanse dienst op te nemen in de voorlopige selectie voor de WK-kwalificatieduels tegen Roemenië en Finland.

Clarence Seedorf weent. Het is een altijd terugkerende ceremonie. Twee jaar geleden presenteerde hij zijn levensverhaal en visie op de stand der dingen in De Biografie. Toen hij het eerste exemplaar aan zijn ouders overhandigde, bedwong hij zijn tranen niet. Het onversneden sentiment verspreidde zich als een virus door de zaal.

Clarence Seedorf weent dus. Voorspelbaar, maar intens.

Hij houdt de trofee van de Champions League vast en laat de tranen rollen: zie Ajax in 1995, Real Madrid in 1998 en Milan in 2003. En als hij op 25 mei met AC Milan in de finale Liverpool verslaat, zal dat niet anders zijn.

Ook in slechte tijden verbergt Seedorf zijn lijden niet: na de gemiste strafschop tegen Frankrijk op het EK in 1996 was er verdriet. De Fransman Karembeu, zijn toekomstige ploegmaat bij Real, bood een troostende omhelzing aan voor het oog van de camera; het was het mooiste moment van de bloedeloze wedstrijd (0-0). Seedorf is een man van emotionele intelligentie, maar meer nog van intelligente emotie. De ongeveinsde uitbarstingen van pijn en vreugde vertolken het patroon van de weg die hij voor zichzelf heeft uitgestippeld en moèt gaan, als ware het in een spiritueel ritueel.

De internationale aspiraties van de Surinaamse Nederlander haalden het hoogste rendement. Seedorf is een wereldburger pur sang. Met een koffer in Milaan, Madrid, Amsterdam en Paramaribo. Zijn achtergrond laat hem niet los. Vader Johan bevond zich in de stroom van emigranten die in 1975 Suriname verliet, net voor de onafhankelijkheidsstrijd losbarstte. Hij woonde op een piepklein kamertje in Amsterdam, terwijl zijn achtergebleven vrouw zwanger was van aankomende zoon Clarence. Twee jaar na zijn geboorte verhuisde het gezin definitief naar Nederland. Seedorf vond het balplezier op de straat. Hij werd snel ontdekt door de scouts van Ajax en proefde daar van het beste der werelden. Als jeugdspeler onder Johan Cruijff, die de artiesten het recht op vrijheid, creativiteit en avontuur gunde. In het eerste elftal bij Louis van Gaal. Die dirigeerde de balans naar de collectiviteit en scherpte de discipline aan. De jonge Seedorf rijpte snel. Een voetbalsprookje kondigde zich aan. Maar een happy end kende het niet. Seedorfs stijl stond haaks op die van de nuchtere en negatief ingestelde Nederlander. Hij geloofde in een positieve benadering, straalde Surinaamse swing, warmte en nonchalance uit en verkondigde zeer snel over alles en nog wat zijn mening. Ruud Gullit verwoordde het in de inleiding van het boek: ,,Hij zou eigenwijs zijn, arrogant. En hij zou ook in veel te modieuze kleren rondlopen. Aanvankelijk vond ik het wel grappig, zo'n vroegrijpe jongen die met sterke argumenten en formuleringen menige volwassene met de mond vol tanden liet staan. Minder leuk was dat hij daardoor het stempel van wijsneus opgespeld kreeg.''

De strijd is ongelijk, de tegenstelling niet te vatten. Hij was de eerste zwarte voetballer in het `koninklijke' wit van Real Madrid wie in het Bernabeu-stadion de handen op elkaar kreeg. Hij speelde een sleutelrol in de wederopstanding van Real.

Seedorf ontpopte zich bij AC Milan tot psychologische voortrekker op en naast het veld en haalde de rossoneri na zeven magere jaren mee uit het slop. AC Milan straalt onder zijn impuls vaak on-Italiaans veel spelplezier uit. Op Old Trafford rolde hij het middenveld van Manchester United op, wat de doorgewinterde coach Bobby Robson tot de kwalificatie `world class player' verleidde. Seedorf evolueerde in San Siro tot gedreven milanista, getuige zijn contractverlenging tot 2009.

In Nederland woedt enkel de controverse en groeit de contradictie: nationale pispaal van de media en van het zieligste deel van het publiek. Tegen PSV kon hij hun (voor)oordelen niet wegnemen.

Seedorf steunde in 2004 als ambassadeur het Europees Jaar van Opvoeding door Sport. Dat ligt in het verlengde van zijn levensvisie. Sport is voor hem ook een middel om onderwijs, opvoeding en integratie te stimuleren. Naast het veld laat Suriname hem niet los. Hij liet er een voetbalstadion bouwen: `Om de jongeren van de straat te houden en een toekomst te geven.'

Seedorf creëerde in Italië – met Simic en Cordoba van Inter – een stichting voor sociale sportprojecten. In Suriname leende hij zijn naam aan het project `Champions for Children', een school waar de jeugd studie combineert met sporteducatie. In gesprek met de Italiaanse krant La Repubblica betreurde hij het gemis aan opvoeding op cultuurgebied: ,,Wat weten de mensen uit verschillende bevolkingsgroepen van elkaars achtergrond? Wat weten ze over mensen die het land binnenkomen om hun geluk te zoeken? Wat over bootvluchtelingen? Scholen hebben de taak om begrip voor mensen uit andere culturen bij te brengen en racisme te bestrijden.''

Clarence Seedorf is een ondernemende kosmopoliet, met blijvende interesse voor de eigen roots. Een kind van de nieuwe tijd met als filosofie: investeer in mensen!