`Verkiezingen nutteloos voor groot deel Ethiopiërs'

De regionale- en parlementsverkiezingen in Ethiopië van aanstaande zaterdag zijn voor een groot deel van de bevolking een waardeloze exercitie. Dit schrijft de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) in een vandaag uitgekomen rapport.

Westerse ambassadeurs in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba daarentegen spreken over grote vooruitgang in de democratisering: ,,Er heeft nog nooit eerder in de Ethiopische geschiedenis zo'n open en uitgebreid debat over democratische zaken plaatsgehad'', zegt de vertegenwoordiger van de Europese Unie, Tim Clarke.

HRW deed onderzoek in het zuidelijke Oromia. Dit is de volkrijkste regio waar in 1991 de komst van de door de noordelijke Tigreëers gedomineerde groep machthebbers met argwaan werd bekeken. In de regio was het Oromo Bevrijdingsfront (OLF) actief. Na een korte samenwerking met de regering hervatte de OLF in 1992 de strijd. Sindsdien is iedere van OLF-sympathieën verdachte Oromo het slachtoffer van intimidatie. ,,Regionale autoriteiten hebben er voortdurend critici lastiggevallen en mishandeld'', schrijft HRW.

De mensenrechtenorganisatie concludeert: ,,De politieke vrijheid nodig om van verkiezingen een zinvolle gebeurtenis te maken waarbij de bevolking haar fundamentele rechten kan gebruiken om haar leiders te kiezen, bestaat voor vele Ethiopiërs niet.'' Westerse diplomaten erkennen dat er intimidatie heeft plaatsgevonden tijdens de campagnes, maar zij wijzen op de grote verbetering in vergelijking bij vorige verkiezingen. Tim Clarke van de Europese Unie sprak gisteren over een ,,gigantische verandering'', en de Nederlandse ambassadeur Rob Vermaas noemde ,,de vooruitgang indrukwekkend''. De EU stuurde 200 verkiezingswaarnemers.

Afgelopen weekeinde hielden zowel de regering als de samenwerkende oppositiepartijen hun laatste verkiezingsbijeenkomsten in Addis Abeba. Die van de oppositie zondag had de grootste opkomst. Vanaf tien uur 's ochtends was het verkeer in de hoofdstad geblokkeerd door toeterende auto's, waarna een geschatte één miljoen mensen zich verzamelden op het centrale Meskelplein. Om twee uur in de middag viel plots in heel de stad de elektriciteit uit, volgens boze tongen een zet van de overheid om de bijeenkomst te dwarsbomen. Daarna begon het te regenen, maar de sfeer bleef vriendelijk en optimistisch. De oppositiepartijen zijn het sterkst in de steden.

Zaterdag had de regering op hetzelfde plein een betoging gehouden. Hoewel de staatstelevisie meldde dat 1,2 miljoen mensen kwamen opdagen was de werkelijke opkomst vele malen minder dan die van de oppositiebijeenkomst. Vele van de aanwezigen waren ambtenaren die in bussen van de overheid waren aangevoerd. Premier Meles Zenawi hield een korte rede achter kogelvrij glas.