Koolstofwolk verergerde vuurwerkramp

De schade bij de vuurwerkramp in Enschede is niet alleen veroorzaakt door ontploffend vuurwerk. Er is ook koolstof geëxplodeerd, wat de drukgolf voor de omgeving ,,zeer waarschijnlijk'' heeft versterkt.

Dit stelt de Oostenrijkse wetenschapper A. Kappl. Hij heeft in opdracht van De Onderste Steen, een door Enschedese particulieren opgerichte stichting, de ontploffingen van 13 mei 2000 onderzocht.

Volgens Kappl dienden verpakkingsmateriaal en onverbrand buskruit als koolstofbron, dat vlak boven de grond is ontploft. Dit heeft een zijwaartse drukgolf veroorzaakt die in een grote straal rondom het bedrijfsterrein schade heeft aangericht.

Deze theorie wordt volgens de onderzoeker ondersteund door het feit dat er op het terrein van S.E. Fireworks een relatief ondiepe krater is aangetroffen. Bij de vuurwerkramp kwamen 22 mensen om het leven en werd de wijk Roombeek verwoest.

De onderzoeksinstellingen TNO en NFI (Nederlands Forensisch Instituut) die de vuurwerkramp hebben onderzocht, moeten het rapport nog bestuderen. Een woordvoerder van TNO zegt dat er vooralsnog geen reden is om te twijfelen aan de geldende conclusie dat de explosies zijn veroorzaakt door vuurwerk en de wijze waarop het bij S.E. Fireworks was opgeslagen.

Volgens de stichting De Onderste Steen wordt de koolstof-theorie ondersteund door het Oostenrijkse onderzoeksinstituut Arsenal Research, maar volgens een woordvoerder is dit niet correct. Arsenal Research is slechts door Kappl en De Onderste Steen ingehuurd voor deelonderzoeken op het gebied van fysische stromingen. ,,Alleen daarvoor zijn wij verantwoordelijk. De eindconclusie komt niet voor onze rekening maar is van de opdrachtgever'', zegt een woordvoerder van Arsenal Research.

Als de koolstoftheorie door Nederlandse wetenschappers wordt gesteund, gaat directeur R. Bakker van S.E. Fireworks mogelijk om herziening van zijn strafzaak vragen. Hij en zijn mede-directeur W. Pater zijn veroordeeld tot één jaar gevangenisstraf, onder meer omdat zij de vergunningvoorschriften hadden overtreden en er op hun terrein te veel en te zwaar vuurwerk was opgeslagen. Volgens Kappl had de ramp eenzelfde effect gehad als er minder vuurwerk was opgeslagen. In zijn onderzoek kent Kappl een hogere `energiewaarde' toe aan de verpakking, waardoor de effecten van de explosies ,,substantieel zijn versterkt''.

Het onderzoek sluit uit dat de explosies zijn verergerd doordat er met water is geblust. Wanneer er water op verhit magnesium terechtkomt, ontstaat het hoogexplosieve waterstof. Volgens Kappl was de hoeveelheid magnesium hiervoor te klein.