Hoe lang gaan wij nog door met herdenken? 1

We blijven herdenken: Auschwitz, Birkenau, Neuengamme, Ravensbrück, capitulatie Wageningen, Bevrijdingsdag, et cetera, inmiddels 60 jaar (welhaast een mensenleeftijd) geleden. En dan komt (met het goedkeurend oog van Balkenende op hem gericht) Willem-Alexander ons vertellen dat we nog eens 60 jaar en langer moeten blijven herdenken. De organiserende comités vinden het geen énkel probleem dat er straks geen getuigen meer zijn van wat er wordt herdacht. Dát doet er niet toe: het is kennelijk belangrijker zichzelf in stand te houden dan te herdenken!

Laat mij duidelijk zijn, de Tweede Wereldoorlog was een verschrikking, en allen die hun leven daardoor en daarvoor verloren hebben, verdienen tot in lengte van jaren ons medeleven en onze waardering. Maar, hoe gaan wij verder, hoe lang gaan wij dóór met herdenken? Wie herdenkt nog de Eerste Wereldoorlog, even verschrikkelijk als de tweede, zo niet verschrikkelijker? Ja, het IJzercomité, maar dat is allang op sterven na dood, enkel nog een reisvereniging voor een handjevol overlevenden aan de leiband van hun al even krakkemikkige kinderen! Mijn ouders gingen op hoge leeftijd graag naar begrafenissen, want dan zág je nog eens iemand! Prins Bernhard was mirabele dictu op hoge leeftijd verstandiger dan zijn kleinzoon: `géén defilé meer na 2005'.

Waarom eindeloos herdenken? De kern van herdenken is: Dat gij niet vergete! Maar het heeft er alle schijn van dat wij met veel tam-tam willen blijven herdenken om alle hedendaagse oorlogsverschrikkingen ver ván ons te houden. Kijk naar CNN en Al-Jazira en u weet waar ik het over heb: nu de Balkan, de Aziatische staten van het voormalige USSR, Ethiopië, Afghanistan, Congo, Darfur, Irak, etcetera, morgen Korea, Iran, kortom overal waar `de as van het kwaad' wordt gedacht!

Wat voor zin heeft herdenken als wij blíjven vergeten en doorgaan met oorlog voeren over de hele wereld? Het is deze hypocrisie die eindelijk eens aan de kaak moet worden gesteld: waarvan akte!