`Duits zijn is niet sexy'

Over Duitse boeken moest het gaan, gisteren op de Berliner Abend in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Maar er werd vooral over de oorlog gepraat.

Russische house en de geur van Bratwurst. De Berliner Abend in de Amsterdamse Stadsschouwburg, opening van de Weken van het reisboek, werd gisteravond afgesloten door schrijver annex deejay Wladimir Kaminer, in de voor de gelegenheid tot Club Berlin omgedoopte Koninklijke foyer. Genodigden en publiek konden na een avond proeven van en luisteren naar de Duitse cultuur de schouwburg zwetend verlaten.

Even daarvoor had Kaminer zich nog druk gemaakt tijdens een discussie met Duitse schrijvers over het herdenken van de Tweede Wereldoorlog. In tegenstelling tot collega-schrijver Uwe Timm, die herdenken als een collectieve aangelegenheid ziet, herdenkt de Moskouse Kaminer liever alleen. ,,Herdenken is een persoonlijke aangelegenheid, geen politieke'', zei hij.

Timm verschilde op zijn beurt weer van mening met Gernot Wolfram, journalist, docent en schrijver uit Berlijn. Waar de aan het begin van de oorlog geboren Timm zich zorgen maakte over de opkomst van neonazi's in Duitsland, suste de vijfendertig jaar jongere Wolfram hem. ,,Neonazi's zijn gefrustreerde jongeren met doodshoofden. Ze zijn te dom om Mein Kampf überhaupt te lezen.'' Ze moeten niet worden onderschat, maar ook zeker niet te serieus genomen worden, aldus Wolfram.

Het ging op de Berliner Abend dus vooral over de oorlog. Niet vreemd, met de zestigste dodenherdenking en bevrijdingsdag net achter de rug. Maar de avond was bedoeld om Duitsland als boekenland op de kaart te zetten. ,,Ze moeten het over boeken hebben'', zei een vrouw in het publiek tegen haar buurvrouw.

De twee Weken van het reisboek, die dit jaar voor het eerst één thema hebben, gaan morgen officieel van start. De Duitse ambassadeur Edmund Duckwitz overhandigt dan om half elf 's ochtends op perron 4a van het Centraal Station in Leiden een exemplaar van de almanak Duitsland in boeken aan reizigers die met de ICE International reizen. In de almanak wordt van ongeveer 200 boeken uit of over Duitsland een korte inhoud weergegeven.

Naast de eettent op de tweede verdieping, met Duits bier, Duitse worst en Hollandse mayonaise, leidde acteur Mark Kingsford de boekenquiz. Bezoekers mochten op het podium komen, een boek uit een boekenkast kiezen en dat mee naar huis nemen na het juist beantwoorden van drie vragen over desbetreffende titel. Daarnaast waren er treinkaartjes naar Keulen te winnen. Boven, in Club Berlin, zong Ellen ten Damme met haar band liedjes van Bertold Brecht en Nina Hagen.

,,Duits zijn is niet sexy'', had auteur Gernot Wolfram eerder op de avond nog verzucht, maar cabaretier Sven Ratzke bewees later op de Literaturbühne het tegendeel. Begeleid door een pianist zong de Duitse Nederlander, geboren in een sportwagen langs de Nederlands-Duitse grens, ,,depressieve, melancholische en treurige liedjes, net zoals de Duitsers zelf zijn'', aldus Ratzke. Falco's Jeanny kwam voorbij, net als Michael Jacksons Billy Jean.

Nederland werd voor schut gezet toen Ratzke met een moeilijk gezicht de harde `g' uitstootte, en grappen maakte over klompen en overstromingen. Ratzke bracht het allemaal met volle overgave, en dat kostte de kroonluchter boven hem een van zijn glazen pegels.