Raadslid declareert zonnebril en camera (Gerectificeerd)

In Amsterdam hebben politici hun onkosten niet altijd goed verantwoord, zo bleek de afgelopen weken. Maar hoe zit het in Den Haag en Rotterdam?

Hij was de afgelopen dagen druk bezig afschriften van zijn creditkaart te verzamelen, om alsnog aan te kunnen tonen dat zijn uitgaven daadwerkelijk onkosten voor raadswerk betroffen. Maar het hoefde niet meer. De PvdA in Amsterdam steunt Frits Huffnagel niet meer. Gisteren trad de VVD'er af als wethouder.

Maar het probleem dat Huffnagel had met zijn uitgaven, is ook lokale politici in andere steden niet onbekend. In Den Haag en Rotterdam hebben accountants over de afgelopen jaren eveneens onrechtmatige bestedingen van verstrekte subsidies aan politieke partijen vastgesteld en moesten betrokken fracties die bedragen terugstorten. In Den Haag zijn door de accountantsdienst geconstateerde omissies over 2003 en 2004 op aanvraag beschikbaar. De Rotterdamse griffie beschouwt die rapportages vooralsnog als interne documenten. Zeker is inmiddels wel dat één fractie, die van de fractie-Smit, over 2003 en 2004 geen enkel document kon produceren ten behoeve van accountantsonderzoek. Deze fractie krijgt een maandelijkse vergoeding van 2.000 euro. De verklaring? ,,Een inbraak in mijn fractiekamer en ja, ik heb wel andere dingen te doen dan bonnetjes verzamelen'', aldus fractievoorziter Michiel Smit.

De accountantsdienst van de gemeente Den Haag maakte na boekenonderzoek in de financiële verantwoording van fracties over 2002 melding van een bedrag van 47.000 euro dat als `niet-declarabel' moest worden teruggestort. Eind vorig jaar publiceerde de accountant hierover het verslag; toen was de helft van dat bedrag terugbetaald.

Net als in Amsterdam ging het daarbij om bedragen die tegen de regels in als salaris aan raadsleden was uitgekeerd. Een fractie, die van Leefbaar Den Haag, weigert een bedrag van 18.600 euro terug te storten die de accountantsdienst had aangemerkt als `niet toegestane uitgaven', zoals zonnebrillen, ,,want de burgemeester opperde ons om het beleid eens door een andere bril te bekijken'', een videocamera en een geluidsinstallatie. Eerder deze maand heeft die fractie formeel bezwaar aangetekend tegen besluit van de Haagse gemeenteraad dat dat bedrag moest worden teruggestort.

In Rotterdam en Den Haag weten de fracties formeel van elkaar niet wat de accountantsdienst heeft vastgesteld. De Rotterdamse bevindingen worden eind deze maand in het presidium van de gemeenteraad besproken. En de beraadslagingen van dat presidium zijn niet openbaar, en daarmee ook de rapporten niet, luidt de verklaring van de raadsgriffier.

De regels over de uitgaven van representatiekosten voor raadsleden zijn overigens begin 2002 formeel vastgelegd door het ministerie van Binnenlandse Zaken. Uitgangspunt is dat representatievergoedingen voor gemeenteraadsleden in principe fiscaal belast worden. Gemeenten kennen ook eigen regels voor de verantwoording van de besteding van subsidies voor fracties.

Maar het is de vraag of dat bij lokale politici is doorgedrongen. Volgens Kees Berghuis, politiek adviseur van minister Zalm (Financiën, VVD), onderzoeken thans veel wethouders, raadsleden en Kamerleden hun financiële administratie op de vraag of ze verzuimd hebben hun onkostenvergoeding bij de fiscus te melden. ,,Niet omdat ze de boel willen belazeren, maar omdat ze er niet eerder bij hebben stil gestaan'', zo schreef hij op persoonlijke titel eind april in Het Parool. Huffnagel gaf opening van zaken, aldus Berghuis. Maar hoe zit het met andere politici die de accountantsbevindingen niet in de openbaarheid brachten? ,,Misschien hopen ze dat er één iemand kan worden opgeofferd en ze op deze manier zelf buiten schot blijven.''

In Amsterdam blijft na het opstappen van Huffnagel er voor een groot aantal andere partijen nog ,,heel wat uit te leggen'', zegt PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher. Dat moet woensdag gebeuren als de gemeenteraad debatteert over de uitgaven van de individuele partijen. Alle uitgaven van alle partijen zijn inmiddels openbaar. Een kleine greep. Leefbaar Amsterdam heeft nog niks aangeleverd, ze waren naar eigen zeggen niet op de hoogte dat zoiets moest gebeuren. Eenmansfractie Mokum Mobiel huurde met de gemeentelijke subsidie voor ruim 21.000 euro het bedrijf van fractieleidster G. van Oudenallen in voor ,,ondersteunende adviezen''. Specificatie ontbreekt.

Een raadslid kan niet door de raad weggestuurd worden. Maar PvdA-fractievoorzitter Asscher wil in ieder geval dat onrechtmatige bestedingen worden terugbetaald. Iedereen roept nu volgens hem dat de regels niet duidelijk zijn, maar een ding ligt volgens hem voor de hand. Dat je in íeder geval bonnetjes moet hebben van je uitgaven.

Rectificatie

In het artikel Raadslid declareert zonnebril en camera (9 mei, pagina 3) wordt melding gemaakt van niet toegestane uitgaven door de gemeenteraadsfractie van Leefbaar Den Haag ter grootte van 18.600 euro, aan onder meer zonnebrillen, een videocamera en een geluidsinstallatie. Dit bedrag betreft echter een niet declarabele salarisbetaling aan een inmiddels uit de fractie gestapt gemeenteraadslid van Leefbaar Den Haag. De 680 euro waarvoor de fractie zonnebrillen aanschafte voor haar leden is volgens Leefbaar Den Haag terugbetaald.