Openlucht museum bekroond

In Brussel is het Nederlands Openluchtmuseum zaterdag uitgeroepen tot het beste museum van Europa. De prijs werd uitgereikt door koningin Fabiola, beschermvrouwe van het European Museum Forum.

In totaal hadden 58 Europese musea zich aangemeld voor de Emya-prijs, die jaarlijks wordt uitgereikt in de vorm van het beeldje Het Ei van Henry Moore. ,,Ik ben erg trots'', zegt directeur Jan Vaessen van het Arnhemse Openluchtmuseum. ,,Vooral omdat de prijs gaat naar een bestaand museum. Meestal winnen nieuwe musea zoals het Guggenheim in Bilbao in 2000. Wij hebben onszelf opnieuw uitgevonden.'' De laatste keer dat een Nederlands museum de prijs kreeg was het Zuiderzeemuseum, 21 jaar geleden.

Die prestatie van het ongeveer honderd jaar oude museum is het Europan Museum Forum niet ontgaan. Het Forum bezoekt ieder jaar tientallen musea in de 45 landen die zijn aangesloten bij de Raad van Europa. In 2003 won het Victoria & Albert in Londen en vorig jaar won het archeologische museum MARQ in Alicante.

Volgens het Forum stelt het Openluchtmuseum de mens centraal en kiest het onderwerpen die iets zeggen over de actualiteit of het nog onverwerkte verleden. Als voorbeeld noemt de jury exposities over de opstand in een Molukse kampbarak en over de staking van boeren in 1929 tegen de mechanisering van de landbouw in het Groningse Beerta. Het museum confronteert de bezoekers met kennis in plaats van alleen met een verhaal, aldus de jury. Ook de multimedia-voorstellingen en de talrijke activiteiten voor alle leeftijden worden geroemd.

Kernbegrip voor de vernieuwing van het museum is volgens Vaessen `inclusiveness'. ,,Het museum is ontstaan als verzet tegen de moderne tijd. Nederland moest zijn identiteit heruitvinden en vond daarvoor inspiratie in de periferie, bij boeren en bij vissers. Daar leefde de volkscultuur nog.'' In de jaren negentig haalde het museum een oude melkfabriek naar Arnhem. ,,Wij zijn een museum voor moderne etnologie. Je hebt een helder tijdsbeeld en een duidelijke definitie van Nederland nodig.''

Het museum trok vorig jaar 350.000 bezoekers, zegt Vaessen. Van het ministerie van OCW kreeg het museum voor de nieuwe periode 2005-2008, 5,9 miljoen euro. Iets minder dan gevraagd, maar bijna een miljoen meer dan in de voorgaande periode. Ook het VSB-fonds en de Bankgiroloterij zijn zakelijke partners.