Ik kopieer niet. Nou en?

De Nederlandse overheid is van plan een nieuwe belasting in te voeren: een heffing per gigabyte opslagcapaciteit voor draagbare MP3-spelers. Als men de wet volgt, mag daar geen van internet gehaalde muziek op gezet worden, want dat is illegaal. Men zou op die spelers dus eigen cd's moeten zetten, of legaal gekochte liedjes (in het geval van Apple's iTunes). Toch moet dan een kopieerheffing betaald worden. Ik weet het zo langzamerhand niet meer. Ik wil me wel aan de wet houden, maar dat wordt steeds moeilijker.

,,We kunnen wel een kopietje voor jullie maken.'' Ik kijk om en zie achter me een man, getooid met oranje `respect'-armband. Hij heeft mijn zoon herkend; onze kinderen gaat naar dezelfde school. Zoonlief, 9 jaar oud en voetbalgek, staat te watertanden bij het officiële FIFA PC-voetbalspel. Het is de allernieuwste versie en kost 60 euro. Een versie van twee jaar geleden kost maar 15 euro, maar ja, dat is niet de latest-and-greatest.

,,Ehh, wij kopiëren niet'', sla ik het vriendelijke aanbod resoluut af. Geërgerd constateert de man: ,,Maar die spelletjes zijn toch veel te duur gemaakt!'' Een bekend gevoel bekruipt me. Mijn zoon accepteert – op ons verzoek – geen gekopieerde cd's van vriendjes op het schoolplein. Sommigen denken dat we niet van deze wereld zijn.

Waarom moet ik verdedigen dat ik niet kopieer?

Het argument ,,dan moeten ze het maar niet zo duur maken'' gaat niet op. Ik vind een Ferrari ook erg duur, en toch steel ik er geen.

En dat ,,ze aan mij geen 60 euro hebben verloren, want voor die prijs had ik het toch niet gekocht'' is onzin. Als je het spelletje (twee jaar later) wel zou kopen voor 15 euro, dan heb je eigenlijk diefstal gepleegd voor ten minste dit bedrag.

Ik heb niets tegen het kopiëren voor privé-gebruik. Zo heb ik een paar zelf-gekochte cd's gekopieerd om de duplicaten in de auto te kunnen gebruiken. Een paar erg moeilijk verkrijgbare cd's zijn een keer uit mijn auto gestolen – dat gebeurt me niet nog een keer.

Verder heb ik al mijn cd's op de computer gezet om ze zo in willekeurige volgorde door de huiskamer te kunnen laten schallen. Onderweg in de trein luister ik naar muziek uit mijn draagbare MP3-speler. Mijn originele cd's liggen in een doos op zolder. Het is redelijk: ik heb slechts mijn muziek `bevrijd', zodat ik er op meer manieren van kan genieten.

Het doorgeven van kopieën is niet redelijk. Dan ontzeg je de auteur de vruchten van zijn werk. Als iedereen alles kopieert of via internet downloadt, en niets meer koopt, zal er geen nieuwe film meer gemaakt worden en zal er geen muziek meer geproduceerd worden. Velen komen dan zonder werk te zitten. Niet alleen acteurs in films, maar ook spelletjesprogrammeurs en musici. En al hun toeleveranciers.

Begrijp me niet verkeerd: de amusementsindustrie heeft een behoorlijke laag boter op het hoofd. Ze probeert haar inkomen veilig te stellen, maar schiet haar doel regelmatig voorbij:

– Waarom is de dvd met `Casablanca' beveiligd met een regiocode die ervoor zou moeten zorgen dat nieuwe films gefaseerd over de wereld uitgebracht kunnen worden? Casablanca is gemaakt in 1942.

– Waarom moeten onze kinderen verplicht kijken naar `ook op dvd verkrijgbaar' en `kom nu naar ons pretpark'-reclame, voordat hun favoriete tekenfilm begint?

– Waarom doet die nieuwe `Copy Controlled (tm)' cd het niet in de autoradio? En waarom kan ik van deze cd geen MP3's maken voor mijn portable MP3-speler?

– Waarom betaal ik, als ik aan de familie mijn eigen digitale foto's uitdeel, een soort auteursrechtenbelasting op iedere lege cd (en dvd) die ik gebruik?

– Waarom dreigt de overheid 3,28 euro per gigabyte opslagcapaciteit op te leggen voor draagbare MP3-spelers (en 196 euro op een 60 GB Apple iPod) aan kopieerheffing? Het lijkt wel of iedereen, ook de wetgever, ervan uitgaat dat ik kopieer.

De industrie produceerde onbeveiligde films, muziek en software die naar hartelust wordt gekopieerd. Die industrie moet de opbrengst per exemplaar wel laten stijgen, omdat er veel duplicaten worden gemaakt. De hoge prijs leidt tot een `grotere beloning' voor het kopiëren. Daardoor kopieert men nog meer.

De industrie neemt maatregelen: beveiligingen die het gebruik beperken (cd's), films, waarvoor je iedere keer dat je ze bekijkt moet betalen (pay-per-view) en muziekjes die alleen op één bepaald apparaat afgespeeld kunnen worden (iTunes). Daardoor zal het gebruik (of genot) van het materiaal dat de amusementsindustrie maakt, steeds moeilijker of onpraktischer worden.

Het gebrek aan respect voor andermans intellectueel eigendom richt enorme schade aan en de hooghartige reactie van de industrie werkt averechts. Ik wil er niet aan bijdragen.

Ik kopieer dus niet, maar ik zal wel niet van deze wereld zijn.

Drs.ing.J.C. van Winkel is als docent/cursusontwikkelaar werkzaam in de automatisering en voorzitter van de Nederlandse UNIX Gebruikersgroep NLUUG.