Hollands dagboek

Wie Burgemeester Jan B. Waaijer van Zoetermeer (CDA), getrouwd met Elly Eveleens en vader van twee dochters van 18 en 16 jaar.

Waarom Zoetermeer beleefde vorige maand zijn tweede `gezinsdrama' in korte tijd. Afgelopen week werden de vermoorde Claudia en haar twee dochtertjes begraven. Tegelijk was het voor de burgemeester de week van de Lintjesregen, Koninginnedag en het bevrijdingsfeest.

Schrijft Ik denk terug aan de moeder van de dader die ik heb gesproken: ze is verscheurd. Ze houdt van haar zoon maar haat hem nu ook.

Woensdag 27 april

Ik ga vandaag naar Den Haag waar de regionale driehoek bijeenkomt die ik als plaatsvervangend korpsbeheerder bijwoon. Collega Deetman leidt ons door de agenda. Het is een hectische periode. Veel demonstraties in Den Haag en dat terwijl Koninginnedag eraan komt. Er wordt veel van de politie gevraagd. Ook de aanpak van criminele jeugd vraagt onze aandacht. De prestaties van politie en justitie worden op diverse terreinen beter, maar de agressie en het geweld zijn moeilijk aan te pakken. Geweld zit kennelijk diep in bepaalde mensen.

Terug op het stadhuis overleg met enkele brandweermensen om de begrafenis van Claudia, Marieke en Charlotte van komende vrijdag goed te begeleiden. Wij zijn er snel uit welke maatregelen nodig zijn zonder opvallend aanwezig te zijn. Mijn collega van de gemeente Alphen en Riel belt, de plaats waar de lichamen zijn gevonden. Het gemeentebestuur betuigt deelneming en wil de familie een bloemstuk sturen. Een mooi gebaar van een gemeentebestuur dat ongewild een rol speelt in dit drama. Mijn collega en ik zijn blij dat de pers pas achter de verblijfplaats van de lichamen kwam nadat de lichamen naar het mortuarium waren overgebracht.

Vervolgens met de politie, de begrafenisondernemer en de directeur van de school het draaiboek doorgenomen. Alles passeert de revue: van de wens tot aanwezigheid van een ambulance tot de zorg voor de ballonnen voor de kinderen. Wat te doen als een ballon, die de klasgenoten zullen laten opstijgen, in een boom blijft hangen? De begrafenis, Koninginnedag, 4 en 5 mei, wij zullen blij zijn als het achter de rug is.

Donderdag

De lente is er en dan is het heerlijk op de fiets naar het stadhuis. Ik snuif de stad op. Ik bespreek met beleidsmedewerker Roeland de voortgang van allerlei initiatieven om Zoetermeer veiliger te maken. Ook staan we kort stil bij de situatie op de Zoetermeerlijn. De veiligheid is op die spoorlijn verbeterd dankzij de gezamenlijke inzet van de NS, de spoorwegpolitie, het openbaar ministerie en onze politie.

De hele middag met het college op bezoek in de wijk Palenstein. Maandelijks gaan wij als college op bezoek in een wijk. Wethouder Gemma Smid heeft ditmaal een en ander voorbereid en wij zijn onder de indruk van de activiteiten. Palenstein is een stadsvernieuwingswijk waar we de komende jaren galerijflats slopen en laagbouw neerzetten, met koopwoningen tussen de sociale huurwoningen. Het is goed om te zien hoe wij mensen die geen gewone baan kunnen bemachtigen, toch kunnen inzetten voor de stad. Ze repareren straatmeubilair, houden de straat schoon en krijgen zo erkenning en zelfrespect. Voor iedereen had dit bezoek toch weer verrassingen. Met een gevoel van trots drinken wij aan het einde van de middag een glaasje.

In het kader van zestig jaar bevrijding heb ik in de avond een bijeenkomst in ons Centrum voor Kunst en Cultuur. `Vrijheid delen is de kunst' is ook ons motto. Met kunst kun je vrijheid verbeelden. Het is rustig als ik door het oude dorp terugwandel om mijn bed op te zoeken. Een nieuwe stad omarmt een mooie oude kern.

Vrijdag

Een vreemde dag. Normaal is Lintjesregen een feest. Nu hoor ik tijdens mijn toespraak de klokken van de kerk voor de begrafenis die straks zal beginnen. Zeventien verdienstelijke Zoetermeerders worden onderscheiden door Hare Majesteit. Het is mijn twintigste Lintjesregen en nog steeds geen routine. Elke keer verrast het mij welke emoties vrijkomen. Ook dit keer hoor ik ,,dit is de eerste keer dat ik mijn vader met natte ogen heb gezien''. Ik sta weer verbaasd als ik mag voorlezen welke verdiensten mensen vrijwillig voor onze samenleving hebben gedaan. Medewerkers Lieke en Martine hebben alles voorbereid en zijn opgelucht dat het weer stijlvol en toch ontspannen is verlopen.

Ik schuif daarna stil aan bij de kerkdienst. Als drie witte kisten op een rij de kerk worden uitgedragen, overvalt een diep gevoel van verdriet me. Buiten staan de schoolkinderen klaar om roze ballonnen op te laten en Claudia, Marieke en Charlotte naar de hemel achterna te laten gaan. Wat zal er in al die hoofdjes omgaan, denk ik. De begrafenis is besloten maar de familie heeft mij uitgenodigd aanwezig te zijn. Ik voel dat ik onze gemeenschap mag vertegenwoordigen. Er zijn vele levens beschadigd en verwoest door een onbegrijpelijke daad. Ik voel medelijden met de naasten die hiermee verder moeten.

Later in de middag op en neer naar Ridderkerk waar een goede bekende na 35 jaar zijn tandartsenpraktijk neerlegt. Onversneden sympathie komt hem toe en het bekende verse lintje op zijn revers pronkt daar terecht.

Weer terug in Zoetermeer waar buurtbewoners spontaan een stille tocht hebben georganiseerd. Dat is een goede manier voor mensen on hun verdriet te verwerken. Zelf woon ik een Oranjeconcert bij in onze mooie oude kerk. De dag van morgen werpt haar schaduw vooruit.

Zaterdag

Dit is voor onze Majesteit de 25ste Koninginnedag maar voor mij de 20ste als burgemeester.

De aubade in Zoetermeer is toch anders dan die ik vroeger meemaakte in Schipluiden en Ridderkerk. Het dorp en de stad verschillen hierin. In een dorp komt traditioneel iedereen samen rond de aubade, in de stad leeft deze traditie helaas niet. Ellie en Marco als ondersteuners blijven even enthousiast als onvermoeibaar. Het is prettig als je met vele rechterhanden kunt samenwerken. De Oranjeborrel voor alle Zoetermeerders die ooit zijn onderscheiden is een groot succes. Wat een enthousiasme. Begin van de avond na een buffet met dertig stadgenoten in de bus naar het Malieveld. Op televisie zal het leuk zijn geweest maar wij proefden de sfeer van een onvergetelijke avond. Wij zitten schuin achter de koninklijke familie en zien hoe zij reageren op het programma. Op weg naar huis genieten mijn echtgenote Elly en ik nog na. Fijn als je deze dagen samen kunt beleven.

Zondag

De preek van onze pastor Martin Oostdam gaat over het gebod van de liefde. Liefde kun je niet opleggen maar je kunt er wel je best voor doen. Een wereld zonder liefde, als geen enkel mens de liefde zou kennen hoe zou die eruit zien. Goede woorden om over na te denken en ik probeer ze te plaatsen in de afgelopen week. Ik denk terug aan de moeder van de dader die ik heb gesproken: ze is verscheurd. Ze houdt van haar zoon maar haat hem nu ook. Ik wilde haar steunen.

Op deze mooie dag gaan de fietsen op de auto en gaan wij naar de Betuwe. Tot onze verrassing gaan onze beide dochters mee meestal hebben ze iets beters te doen. De Betuwe staat in bloei. Het wemelt van de fietsers. De pannenkoek in Oranjestad Buren smaakt heerlijk. Met zijn vieren rond de tafel is weer leuk. Onze Cathelijn kijkt al uit naar een half jaar studeren in Zweden terwijl voor Mariëtte de Romereis het hoogtepunt moet worden van de middelbare schooltijd. De komende dinsdag geen B&W-vergadering, dus ditmaal geen stukken lezen. Wat een luxe.

Maandag

Zoals bijna overal is de maandagmorgen voor het stafoverleg. Daarna ga ik door naar onze nieuwste wijk Oostenheem. In het voorlichtingscentrum raak ik weer opgetogen over de mooie maquette. Mooie huizen bouwen is één, maar er een gemeenschap van maken is twee. Daar ligt veel werk en dat wordt vaak onderschat. Van individuele mensen een gemeenschap maken is in een nieuwe stad als Zoetermeer een belangrijke opgave. We proberen bewoners te betrekken bij de inrichting van de straat en hun verantwoordelijkheden duidelijk te maken – ze zijn niet alleen woonconsument.

Dinsdag

Het bioritme dat bijna alle gemeentebestuurders kennen – de B&W-vergadering op dinsdag – wordt aangenaam verstoord. Daarvoor komt in de plaats het afhandelen van onderwerpen die niet de eerste prioriteit hebben en nu wel de gewenste aandacht krijgen. Heb in de middag twee uur op de racefiets kunnen zitten. Dat lijkt misschien `in de baas zijn tijd' maar burgemeester ben je 24 uur. Dus alles is de baas zijn tijd.

Woensdag 4 mei

Deze dag staat in het teken van de dodenherdenking maar ook van Bevrijdingsdag. Het grote afsluitende feest op de markt met duizenden bezoekers, jong en oud, bezorgt mij enige hoofdbrekens. In het kader van de openbare orde en veiligheid heb ik na overleg met de politie een aantal maatregelen moeten treffen. De afgelopen twee jaar heeft een aantal dronken Lonsdalers (rechts-extremisten) het feest verpest. Dat begon met uitdagend schelden tegen Marokkanen en eindigde in matten. Voor morgen heb ik een alcoholverbod ingesteld: feestgangers mogen alleen evenementenbier drinken en niet eigen flessen sterke drank meenemen. Jammer dat zo'n feest niet ontspannen kan zijn.

Als het op een prettige manier 6 mei is geworden heb ik een week afgesloten die ik niet snel zal vergeten. Aan het begin van de avond formeert de stoet zich en zet zich in beweging. Wij lopen langs de Nicolaaskerk waar afgelopen vrijdag de herdenkingsmis was. Twee minuten stilte, trompetgeschal, het Wilhelmus, kransen en vele toeschouwers. Na de korte dienst in de kerk praten wij na met de dochter van iemand die 60 jaar geleden hier zijn graf vond. Ik hoop dat het allemaal van waarde is geweest voor onze vrijheid.