Eén lichtpuntje bij fletse telefilms

In de VPRO-gids wordt Patrice Toye geïnterviewd, een van de makers van de zes telefilms die vanaf morgen op Nederland 3 worden uitgezonden. Toye, de enige Vlaamse onder de betrokken regisseurs, vertelt dat de producent vroeg of ze van Gezocht: man een bioscoopfilm wilde maken. Nee, zei Toye, ,,dan zou ik er toch echt langer aan hebben gesleuteld.'' Die telefilm van haar vindt ze ,,een kleine film, geen bioscoopfilm''. Daarmee zegt ze eigenlijk alles wat over de zes van dit jaar gezegd kan worden. Ze zijn klein en de filmwereld doet graag alsof ze groot zijn.

Toye, die in 1998 de ontroerende Rosie maakte, heeft recht van spreken. Haar Gezocht: man is veruit de interessantste bijdrage aan de verder nogal fletse oogst. Een alleenstaande moeder (Monic Hendrickx) en haar tienjarige zoontje Bas (Tom van Seijen) bevechten hun waterangst met vissenliefde en ieder zoekt op eigen wijze naar een man/vader. Het is een film met magische trekjes en dat vertaalt Toye visueel in filmbeelden van weitjes, kanalen, schoolpleinen als uit lang geleden zomers.

Alleen Off screen van Pieter Kuijpers, die eerder dit jaar al in de bioscoop te zien was, haalt het daar enigszins bij. Ineke Houtmans Stille nacht, over de Utrechtse serieverkrachter, kwam in 2004 al in de bioscoop. Die film had wel kwaliteiten, maar sleepte een sullig scenario mee. Zou de klacht van regisseurs toch terecht zijn, dat alle films waar omroepen bij betrokken zijn als vanzelf naar het veilige middenspoor wegglijden?

Kijk bijvoorbeeld naar het potentieel interessante Staatsgevaarlijk. Die schijnt helemaal gemaakt om recht te doen aan het uitgangspunt van de deelnemende omroepen: ,,Iedere telefilm speelt op eigen wijze in op de actualiteit, hedendaagse thema's en problematiek.'' In dit geval de angsten en gevaren in de multiculturele samenleving. Mohammed en Nicolette zijn net gaan samenwonen als in de haven van Rotterdam een tanker ontploft. De volgende ochtend wordt Mohammed van zijn bed gelicht, verdacht van betrokkenheid bij een terroristische cel.

Daarmee kon regisseur Marcel Visbeen alle kanten op. Hij had een thriller kunnen maken, of een sociaal drama. De onbestemde onzekerheid van de samenleving (actueel!) zou er een richtpunt hebben gekregen en je kunt je fascinerende scènes voorstellen van hoe Nederland zwelgt in zijn angst, van straten met buurtwachten, lynchpartijen, hysterische journalisten.

Maar Visbeen richt al zijn aandacht op Nicolette (Sylvia Hoeks) en de camera zuigt zich bijna vast aan haar gezicht. Zo valt er weinig te zien. De film vermorst bovendien veel tijd aan het in tijden van terreur oninteressante zijpad van Nicolettes vadercomplex.

De zwakste telefilms zijn Gebroken rood (Eric Oosthoek) en On Stage (Jurriaan Vriezen en Marcel Hensema). De eerste gaat over ex-verzetsstrijders die hun stiel weer opnemen om de samenleving te bevrijden van criminelen. De zinnen die de ervaren acteurs in de mond worden gelegd, halen werkelijk het slechtste in hen naar boven. De tweede gaat over een groepje afgestudeerde kleinkunststudenten die hun gezamenlijke ambities opofferen aan hun persoonlijke. Idols ontmoet Fame maar nergens kan deze telefilm in de buurt van film komen. De omroepen moeten dus maar tevreden zijn met één geslaagd product. Op hun website staat dat er ook dit jaar weer `zes unieke films' zijn gemaakt. En dat is veilig neutraal gesteld.