Zelfstandig AgfaPhoto kan weer risico nemen

AgfaPhoto, de verliesgevende divisie consumentenfotografie van Agfa-Gevaert, staat sinds vorig jaar op eigen benen. ,,Zolang de markt kleiner wordt, blijven wij mee inkrimpen.''

Op drukke dagen in de zomer verwerkt de ontwikkelcentrale van CeWe Color in Mönchengladbach, vlak over de grens bij Venlo, zo'n drie miljoen foto's (150.000 rolletjes) per dag. De zestien productielijnen ontwikkelen, scannen en printen elk 20.000 foto's per uur en spugen lange stroken foto's uit, die volautomatisch worden gesneden en verpakt in dezelfde envelop als waarin ze binnenkwamen.

De centrale is een van de tien ontwikkelcentrales van CeWe in Duitsland en verwerkt overdag foto's uit Nederland – voor het Kruidvat en Albert Heijn – en 's nachts foto's uit Duitsland. Bijna de helft van alle foto's die in Nederland via drogisten, warenhuizen en supermarkten naar ontwikkelcentrales gebracht worden, gaan naar een CeWe-centrale.

Door de opmars van de digitale camera daalt het aanbod van analoge foto's (vorig jaar 17 procent) en stijgt het aanbod van digitale foto's die per cd-rom of via internet worden aangeleverd (plus 200 procent). Analoge foto's zijn wel goed voor twee derde van het volume. ,,Tot nu toe is de stijging van digitale foto's niet groot genoeg om de daling van analoge foto's te compenseren'', zegt directeur Peter Hantl van CeWe Mönchengladbach. ,,Maar doordat de prijs van een digitale foto hoger is, blijft onze omzet op peil.''

Het ontwikkelen en printen van een analoge foto in een ontwikkelcentrale kost in de winkel minder dan 10 cent, een digitale foto tussen de 13 en 19 cent – altijd nog goedkoper dan een afdruk bij een fotokiosk of fotospeciaalzaak (25 tot 49 cent) of zelf printen op een inkjetprinter (29 tot 60 cent). De ontwikkelcentrales hebben de afgelopen jaren flink moeten investeren in nieuwe apparatuur voor het printen van digitale foto`s. Een van de drie grote spelers op deze markt, Kodak, besloot dat niet te doen en heeft nagenoeg al zijn ontwikkelcentrales gesloten. De overgebleven spelers, marktleider CeWe en Fuji, hebben daarvan geprofiteerd door klanten van Kodak over te nemen.

De CeWe-centrale in Mönchengladbach heeft inmiddels vier van de zestien `analoge' productielijnen vervangen door digitale. De verwachting is dat de centrales hun digitale printcapaciteit de komende jaren zullen vergroten. Dat laatste is goed nieuws voor AgfaPhoto, wereldmarktleider in productielijnen voor ontwikkelcentrales. De afzet van `analoge' machines is de laatste jaren nihil, maar die van apparatuur voor de verwerking van digitale foto's neemt toe, net als die van `minilabs' voor fotospeciaalzaken: kleinere eenheden die zowel analoge als digitale foto's kunnen printen.

AgfaPhoto – tot eind vorig jaar de divisie consumentenfotografie van het Belgische Agfa-Gevaert – haalt 30 procent van de 870 miljoen euro omzet uit machines. Chemicaliën voor het ontwikkelen van analoge foto's en fotopapier voor het printen van analoge en digitale foto's leveren samen 44 procent van de omzet. De resterende 26 procent komt uit de productie van analoge fotorolletjes, een markt die in snel tempo inzakt. De totale omzet van AgfaPhoto, in 2000 nog 1,5 miljard, daalt al enkele jaren gestaag en sinds 2001 lijdt het bedrijf verlies. Reden voor Agfa-Gevaert om er vanaf te willen.

Vorig jaar kondigde Agfa-Gevaert aan zich volledig op medische en grafische systemen te gaan richten – twee markten waarin Agfa-Gevaert is begonnen als leverancier van fotografische systemen (zoals RÖntgenfoto's in ziekenhuizen en printplaten voor de grafische industrie), maar het productaanbod inmiddels forsheeft uitgebreid, onder meer met software en systemen voor dataopslag. Consumentenfotografie, dat nog maar 16 procent van de ruim 4 miljard euro omzet vertegenwoordigde, paste daar niet meer bij, vond het concern. ,,De divisie consumentenfotografie werd zo langzamerhand een blok aan het been van Agfa-Gevaert. Het bedrijf wilde ook niet meer in het onderdeel investeren'', zegt bestuursvoorzitter van AgfaPhoto en voormalig divisiedirecteur Eddy Rottie op het hoofdkantoor in Keulen. Agfa-Gevaert verkocht AgfaPhoto, dat de naam Agfa mag blijven gebruiken voor fotorolletjes, daarop voor 112 miljoen euro aan een groep investeerders en het management.

Volgens Rottie is AgfaPhoto ,,wel degelijk levensvatbaar, maar niet binnen een groot concern als Agfa-Gevaert''. Het bedrijf heeft volgens hem behoefte aan een kleinere, slagvaardigere organisatie die flexibel kan inspelen op veranderingen in de markt. ,,De markt is gekrompen, dus daar moeten we de organisatie op aanpassen. We hebben bijvoorbeeld voor onze omvang een veel te zware managementstructuur.'' Alleen al doordat AgfaPhoto nu niet meer hoeft bij te dragen aan de concernkosten van Agfa-Gevaert, wordt veel geld bespaard. ,,Mede daardoor verwachten we dit jaar break-even te kunnen draaien.'' Ook een vorig jaar doorgevoerde reorganisatie, waarbij het personeelsbestand met 750 werd teruggebracht tot 2.870 werknemers, droeg daaraan bij. ,,En zolang de markt kleiner wordt, blijven wij mee inkrimpen.''

AgfaPhoto, dat zijn fotorolletjes, fotopapier, chemicaliën en machines in Duitsland produceert, is niet van plan om, net als Fuji Tilburg onlangs besloot, de productie van fotorolletjes in Europa te staken of te verplaatsen naar Azië. ,,Een fabriek verplaatsen kost ook geld, dus zolang onze fabrieken concurrerend zijn, zie ik daar geen reden toe.'' Tot nu toe heeft AgfaPhoto alleen de productie van wegwerpcamera's en geheugenchips voor de opslag van digitale foto's uitbesteed aan Chinese toeleveranciers.

Rottie volgt met argusogen de strategie van de Amerikaanse concurrent Kodak, die al zijn kaarten op digitale fotografie heeft gezet. ,,Als beursgenoteerd concern moet je zulke zaken roepen om beleggers en analisten tevreden te stellen. Een van de voordelen van onze afsplitsing van Agfa-Gevaert is dat we niet meer beursgenoteerd zijn en ons niet op zulke percentages hoeven vast te leggen. Wij groeien met de consument mee in de digitale producten, maar we blijven analoge producten gewoon leveren zolang de consument daarom vraagt.''

Wat niet betekent dat AgfaPhoto geen toekomstplannen heeft. ,,We hebben zeer specialistische technieken in huis, zoals software voor het bewerken van digitale beelden en het gieten van meerdere lagen chemicaliën op een ondergrond van transparante film. We onderzoeken of die techniek ook voor andere toepassingen dan fotografie geschikt is.'' Binnen Agfa-Gevaert had dat nooit gekund. ,,Zo'n concern investeert niet in gebieden die niet tot de kernactiviteit behoren. De kans op mislukking is daarvoor te groot. Maar we hebben nu aandeelhouders die dat risico best willen nemen.''