Boeddha trapt een balletje

,,Komt er seks bij kijken?'' vraagt de bejaarde boeddhistische abt aan de priester, wanneer de laatste hem heeft ingelicht over de heimelijke voetballiefde van de jonge Tibetaanse aspirant-monniken binnen de kloostermuren. Wanneer de priester glimlachend `nee' antwoordt, is alles in orde – de lama begrijpt het concept van voetbal niet echt, maar was zelf ook ooit eens jong. Het is een wereldvreemde wereld waar regisseur Khyentse Norbu ons in The cup – de eerste film ooit in Bhutan geproduceerd – binnenloodst. Hoewel, wereldvreemd; de Tibetaanse knapen die als ballingen leven in dat Indiase klooster vlak over de grens met hun geknevelde vaderland weten inzake voetbal van de hoed en de rand. We schrijven het jaar 1998, in de finale van het wereldkampioenschap voetbal treedt Frankrijk aan tegen Brazilië. Opdondertje Orgyen (Jamyang Lodro) en zijn kompaan Lodo (Neten Chokling) móeten en zúllen die wedstrijd zien, die tegen middernacht Indiase tijd op satelliet-tv wordt uitgezonden. Obstakel één: 't klooster heeft wel stopcontacten, maar geen televisietoestel. Obstakel twee: de lama. Want, tja, leert Boeddha het individu niet om afstand te doen van dergelijke egocentrische en materialistische zaken? Filmmaker Norbu, zelf lama en naar verluidt de reïncarnatie van een negentiende-eeuwse Tibetaanse heilige, tekent het innerlijke conflict van een archaïsche leefwijze in moderne tijden op een zo herkenbare manier, dat zelfs de verre wereld van die oosterse cultuur en religie verbazingwekkend dichtbij komt. Met name de verhouding tussen de jongens onderling – die niet vrijwillig zitten waar ze zitten – is niet wezenlijk anders dan elders. Onzinnige weddenschappen afsluiten, opruiende kreten op de muur kalken, verboden blaadjes mee naar binnen smokkelen, vriendjes manipuleren, onder het keukencorvee proberen uit te komen, een balletje trappen: denk de traditionele kleding en het exotische decor weg en je bent in je eigen straat, op je eigen school en buurtpleintje. Dat de amateur-acteurs ook nog 's lekker houterig door hun rollen fietsen maakt The cup nog authentieker dan hij in zijn scenariofase al was. Een droomdoelpunt van de Tibetaanse filmmidvoor Khyentse Norbu.

Phörpa/The cup (Khyentse Norbu, 1999, Bhutan/Australië), Canvas, 23.50-1.25u.