UNESCO eert Chinese journalist

De Chinese journalist Cheng Yizhong heeft gisteren de UNESCO-prijs voor de persvrijheid gewonnen. Cheng bracht als eerste het nieuws over de besmettelijke longziekte sars, die China in 2003 overspoelde.

Cheng kon de prijs, groot 25.000 dollar, niet persoonlijk in de Senegalese hoofdstad Dakar in ontvangst nemen. Volgens de Hongkongse krant South China Morning Post zouden de Chinese autoriteiten hem dat hebben verboden, maar zelf durfde Cheng daar geen expliciete uitspraken over te doen. Wel zei hij het ,,spijtig'' te vinden dat hij niet aanwezig kon zijn. Cheng noemde zijn huldiging in een bericht op internet ,,zeer belangrijk voor de hervorming van de situatie in China op het gebied van de politiek en de mensenrechten.''

Cheng was vroeger hoofdredacteur van De Zuidelijke Metropool, een plaatselijke krant in de Zuid-Chinese stad Guangzhou die het wereldnieuws haalde met de vroege verslaggeving over een uitbraak van sars in december 2002. Op dat moment deed de Chinese overheid nog haar uiterste best om de ernst van de crisis te verhullen tegenover de Wereldgezondheidsorganisatie en ontkende ze de berichten.

De krant berichtte later ook over de dood van een migrant, die in een kamp was vastgezet omdat hij niet over de juiste papieren beschikte om in de stad Guangzhou te verblijven. De man overleed nadat hij in elkaar was geslagen door andere kampbewoners, die daartoe waren aangezet door de kampleiding. De berichtgeving over de doodslag leidde tot zo veel nationale en internationale verontwaardiging dat China de regels voor het verblijf van migranten in de steden versoepelde.

De overheid van de provincie Guangdong heeft de krant zijn zelfstandige onderzoeksjournalistiek nooit in dank afgenomen. Cheng en twee van zijn collega's werden vorig jaar opgepakt op beschuldiging van `corruptie', een verzonnen aanklacht waarbij het geven van eindejaarsbonussen door de krant aan personeel werd uitgelegd als fraude. Cheng kwam na vijf maanden vrij, maar zijn collega Yu Huafeng zit nu een celstraf van acht jaar uit.

Journalisten die zaken aan de kaak stellen die de Chinese overheid onwelgevallig zijn, worden vrijwel nooit publiekelijk aangeklaagd voor het overschrijden van de interne, steeds wisselende en niet openbaar gemaakte regels die de vrijheid van de berichtgeving in de Chinese media inperken.

Cheng heeft zijn collega-journalisten aangemoedigd om ,,de waarheid'' naar buiten te blijven brengen. ,,Als journalist kun je wel besluiten om je mond te houden, maar je hebt geen recht om te liegen. De waarheid spreken is niet het ideaal, het is de basisvoorwaarde'', schrijft Cheng op het internet.

Cheng werkt nu in dienst van het krantenconcern als sportverslaggever.