Opmars naar de bevrijding van het Westen

Wie er nog eens helemaal voor wil zitten en tegen constant kanongebulder alsmede vallende bomen en erger kan, is de reconstructie van de laatste tien dagen van de Tweede Wereldoorlog die vanavond op National Geographic wordt uitgezonden, een must. De geoefende kijker moet echter niet verwachten gedurende twee uur veel nieuwe beelden te zien. Met geoefend wordt hier bedoeld de kijker die niet alleen de netten van de Nederlandse publieke omroep afstruint, maar de afgelopen decennia de moeite heeft genomen af te stemmen op het Belgische Canvas of de Duitse zenders ARD en ZDF waar met de regelmaat van de klok aangrijpende en diepgravende documentaires zijn vertoond over de aanloop tot, het verloop en het einde van de Tweede Wereldoorlog. Ten days to Victory is in feite een samenballing van het vele documentatiemateriaal.

Er wàs natuurlijk ook veel gebulder op de ochtend van 25 april 1945 toen de held van Stalingrad, de Russische generaal Tsjoeikov, de hoofdstad van het derde rijk voor zijn ogen zag verpulveren. Duizenden kanonnen vochten zich een weg door de straten. ,,Onder zijn blikken daalde het bombardement met zijn volle gewicht neer op de stad voor hem: huismuren waarin ramen waren veranderd in schietgaten, stortten plotseling in, wegblokkades en barricaden spatten uiteen en vlogen in de lucht. De stad werd voor zijn ogen in puin gegooid'' (Anthony Read & David Fisher De val van Berlijn 1936-1945). En dat was nog maar het begin. Want wat de Russische maarschalk Zjoekov wilde vermijden, een herhaling van de slag om Stalingrad waar – letterlijk – om elk huis werd gevochten, gebeurde in Berlijn: gevechten op de vierkante millimeter, van man tegen man. `Veilig' weggeborgen onder de grond zaten Hitler en consorten, en ook daar worden beelden van vertoond en komen naaste medewerkers aan het woord. Maar opnieuw: geen nieuws voor wie bijvoorbeeld de film Der Untergang heeft gezien of de recente (schitterende) documentaire met nog levende oud-bunker `bewoners' op de Duitse televisie.

Beelden van de bevrijdingsstrijd in bijvoorbeeld Italië, de arrestatie, door het verzet, van Mussolini en zijn executie passeren de revue. De strijd in Nederland komt aan bod en pogingen van de geallieerden om de Baltische staten te bereiken en te bevrijden.

Voor wie het allemaal te veel vindt is er een mooi alternatief: het requiem van Fauré en denken aan de doden.

Ten days to Victory, National Geographic, 21.00-23.00u.