Mag de baas ook 's geluk hebben

De files zijn bijna verdwenen, de treinen rijden in de spits met talloze lege zitplaatsen en de fietser schiet nog sneller op dan hij gewoonlijk al doet. De BV Nederland werkt dezer dagen op halve kracht, maar de werkgevers mogen in hun handen knijpen. De kalender is hun beste kameraad.

Tel uit hun winst. Eerst vielen de kerstdagen in het weekeinde. Dat betekende: geen extra vrije dagen, de economie kon ongestoord doorgroeien. Dat was de opmaat naar deze week.

Koninginnedag op een zaterdag. Het gros van werkend Nederland had toch al vrij. En: 1 mei op een zondag. Niet dat de animo daarvoor nu overweldigend lijkt, maar ook dat scheelt het bedrijfsleven wel wat verzuim en productiviteitsverlies, al was het maar omdat er geen discussie over is op de werkvloer.

Deze week: bevrijdingsdag valt op Hemelvaartsdag. Nu is bevrijdingsdag geen officiële vrije dag, behalve als het jaar op een nul of een vijf eindigt, dan wordt van werkgevers wel verwacht dat zij hun personeel vrij geven. Hoeft nu ook niet.

Valt dit gunstig uit voor de economie? Koninginnedag op zaterdag berooft de detailhandel van een belangrijke verkoopdag. Zaterdag en vrijdag staan garant voor de bulk van de detailhandelsomzet. De vrijdag is in Nederland al opgewaardeerd tot een soort vrije dag, de favoriet bij vier-dagen-werkers.

De detailhandelsverkopen vormen een kwart van de consumentenbestedingen, en die bestedingen zijn weer goed voor 60 procent van het bruto binnenlands product. Maar doordat Koninginnedag vorig jaar op een vrijdag viel, valt de vergelijking van de detailhandelsverkopen straks tussen het tweede kwartaal 2005 en het tweede kwartaal 2004 niet slechter uit.

De meevaller voor werkgevers zit `m in de extra dagen die werknemers werken voor hetzelfde loon. Voor de verandering zijn ondernemingen met een hoog percentage loonkosten dit keer juist in het voordeel: banken, dienstverleners, zorg, onderwijs. De afgelopen zes maanden ging het om vier vrije dagen waarop is doorgewerkt. Dat komt neer op drie procent extra op jaarbasis, en ruim één uur en twintig minuten per werkweek.

Vorig jaar stapten de vakbonden bij Smead, producent van de Atlanta hangmappen, naar de rechter toen het bedrijf de werkweek met 4 uur wilde verlengen zonder extra loon. De bonden wonnen omdat de verlenging zonder compensatie in strijd was met de CAO.

Nu blijft het stil. Hebben de bonden het te druk met het CAO-seizoen vol vroegpensioen- en levensloopperikelen? Sociale strijd is even uit, praten is in, met alle ongecompenseerde overuren van dien.