Het Nationale Ballet danst uitdagend

Feest heet het programma waarmee Het Nationale Ballet deze maand door het land trekt en tien steden bezoekt. Een terechte titel, want de vier onderdelen zorgen voor een onbekommerd genieten van (neo)klassieke dans zonder diepgravende psychologische thema's of een dramatisch zoeken naar nieuwe theatervormen. Toch is er geen sprake van louter oppervlakkig amusement, want in de – zo op het oog – luchtige en esthetische dans zit raffinement. Bovendien worden menselijke emoties en hebbelijkheden met een prikkelende subtiliteit in beweging vertaald.

Pulcinella van Ted Brandsen heeft veel vaart en biedt de dansers danstechnisch pittige uitdagingen. De witte, speelse kostumering oogt lekker fris, de uitvoering verraadt plezier. Van een ander, delicater kaliber zijn de twee duetten uit Black Cake, dat Hans van Manen in 1989 schreef voor het 30-jarig jubileum van het Nederlands Dans Theater. Ze zijn zeer verschillend in sfeer. Het eerste heeft een lyrisch-dramatische ondertoon, het tweede een venijnige humor in het uitdagende spel tussen de seksen. Wat de twee duetten gemeen hebben is de perfecte timing en de kenmerkende efficiëntie waarmee Van Manen zijn passenmateriaal in de ruimte en naast de muzikale structuren zet.

Het bruisende Tsjaikovski-pas-de-deux, dat George Balanchine in 1960 schiep naar het voorbeeld van de grote Russische ballettraditie uit het eind van de 19de eeuw, geeft de uitvoerenden de kans om hun klassieke balletscholing te laten zien. Daarnaast wordt er een beroep gedaan op hun capaciteiten om die strakke scholing te doorbreken met ongewone, uit het lood hangende lichaamshoudingen.

Als uitsmijter fungeert Jerome Robbins The Concert, een ballet-komedie uit 1956 over een vermoeide concert-pianist met een aantal toehoorders: kwebbelende ladies, een dominante vrouw met haar sullige echtgenoot. Ze beleven hun dromen bij het beluisteren van de muziek, vaak puur mimisch vormgegeven maar even dikwijls in knap geconstrueerde dansfragmenten. Onder de dansers viel ditmaal vooral Larissa Lezhnina op door haar grotere vrijheid en volheid van haar dansen in het eerste Van Manen-duet en door de onverwachte, spirituele en goed getimede humor in haar interpretatie van het jonge ballerina-meisje in The Concert. Yumiko Takeshima, die het Tsjaikovski-pas de deux danste, wist daar de juiste snelheid, lichtheid en muzikale accentuering aan te geven. Ook Nathalie Hoffman kwam in dit programma verrassend sterk naar voren, zowel in Pulcinella als in Black Cake.

Gezelschap: Het Nationale Ballet met het reisprogramma Feest, met Pulcinella (Brandsen), Black Cake (Van Manen), Tsjaikovski-pas de deux (Balanchine) en The Concert (Robbins). Muzikale medewerking: Holland Symfonia o.l.v. Martin Yates. Gezien: 3/5, Stadsschouwburg, Amsterdam. Tournee t/m 21/5. Inl. 020-5518225 of www.het-ballet.nl