Cyaankali

Fotograaf Martin Roemers sprak het afgelopen jaar met veertig overlevenden van de Tweede Wereldoorlog. Baron Philipp von Boeselager gaf Hitler een paar keer een hand.

,,Ik was ordonnans van veldmaarschalk Von Kluge, in Smolensk, Rusland. In juni 1942 kregen wij een melding dat in het SS-gebied Ostland vijf zigeuners een Sonderbehandlung hadden gekregen. Wij begrepen het niet en vroegen om uitleg. De verantwoordelijke SS-officier legde uit dat zij bevel hadden gekregen joden en zigeuners te doden omdat zij vijanden van het Rijk waren. Er circuleerden al eerder geruchten, maar dit was de eerste keer dat ik direct hoorde dat van bovenaf werd bevolen om joden en zigeuners te doden. Dat was voor mij het keerpunt. Ik was geen officier geworden om mee te werken aan oorlogsmisdaden.

,,Ik sloot mij aan bij de samenzweerders van kolonel Tresckow, die een aanslag op Hitler wilden plegen. Ik was veruit de jongste van de groep. Als ordonnans heb ik Hitler vier of vijf keer ontmoet. Als ik hem naderde, voelde ik me steeds kleiner worden. Ik sprak zelf niet met hem maar gaf hem een hand en zei goedendag.

,,De groep beraamde diverse aanslagen op Hitler. Zeven andere officieren en ik moesten hem doodschieten tijdens een vergadering over de aanval op Kursk. Mijn broer Georg was een goede pistoolschutter en de leider van deze aanslag. Helaas ging het plan niet door omdat SS-leider Himmler de bijeenkomst afzegde. Later plande onze groep een bomaanslag op Hitler in de Wolfsschanze. Ik fabriceerde de bommen en gebruikte daarbij een ontsteker die niet siste. Ik smokkelde de bommen in mijn privé-koffer naar Berlijn en overhandigde ze aan een verbindingsman. Die gaf ze later aan graaf Von Stauffenberg. Inmiddels was ik commandant van een ruiterregiment aan het Wit-Russische front, bij Bialystok. Enkele dagen vóór 20 juli 1944 vertrok ik met 1.200 man naar een vliegveld, om in Berlijn de SS-leiding te arresteren. Maar de aanslag mislukte en wij gingen terug naar het front. Bijna iedereen van de groep samenzweerders werd gearresteerd of pleegde zelfmoord. Tot het einde van de oorlog was ik bang dat ik ook ontdekt zou worden. Op de dag dat Duitsland capituleerde heb ik mijn cyaankalipil, die ik altijd bij me had, in de rivier gesmeten.''

Op 6 juni verschijnt: Martin Roemers: De eindeloze oorlog, met een voorwoord van Henk Hofland, QV Uitgeverij, ISBN 90-809740-1-3, €29,95