Als je geld geeft, steun je de organisatie

Volgens het OM is de Hofstadgroep een terroristische organisatie. Maar het heeft grote moeite concrete moordplannen van de groep te bewijzen.

De officieren van justitie Plooy en Van Dam maakten gisteren de stand op. In de tweede pro forma-zitting tegen de twaalf verdachten van de moslim-extremistische `Hofstadgroep' wilde het openbaar ministerie (OM) duidelijk maken waar het na een half jaar onderzoek staat én waar het zal uitkomen, zo zei Plooy. De ,,contouren'' zijn zichtbaar geworden van de Hofstadgroep als een terroristische organisatie. De verdachten zullen daarvoor berecht moeten worden.

Opvallend was de accentverschuiving bij het OM: de officieren besteedden in hun betogen nauwelijks meer aandacht aan de concrete vergrijpen waarvoor de twaalf, in de nasleep van de moord op Van Gogh, werden aangehouden, en die bij vorige zittingen nog zo'n prominente rol speelden: de moordplannen tegen de Kamerleden Hirsi Ali, Wilders, en de Amsterdamse politici burgemeester Cohen en wethouder Aboutaleb. Eén van de advocaten van de Hofstadgroep vond het een ,,goed onderbouwd zwaktebod''. Het OM lijkt moeite te hebben de concrete moordplannen te bewijzen.

In de extra beveiligde zittingszaal van de rechtbank van Rotterdam waren de meeste `leden' van de Hofstadgroep gisteren aanwezig: Ook Jason W. en Ismail A. die op 10 november vorig jaar na een belegering uit hun Haagse woning waren gehaald. Het zag eruit als een vrolijk weerzien voor de vrienden die al zes maanden over het hele land verspreid in gevangenissen zitten. De rechtbankpresident moest diverse malen tot stilte manen: geen onderling gepraat.

Plooy bracht relïef aan in de groep: de leidersfiguren zijn Jason W. en Moghammed B., die in Amsterdam berecht wordt voor de moord op Theo van Gogh. Hij is de vertaler of schrijver van veel van de radicale-politieke, geweldpredikende literatuur die centraal staat in dit proces. Daarin worden de beginselen van de Nederlandse rechtsstaat ,,krachtig verworpen''. Plooy onderscheidde in de groep ook een ,,kern'' van tien mannen waarbij hij ook de voortvluchtige Syrische geestelijke leider `Abu Khaled' noemde. Vier van de huidige verdachten werden daarmee `gedegradeerd' tot randfiguren.

Volgens het OM voldoet de Hofstadgroep aan de criteria van een terroristische organisatie zoals die vorig jaar in de verscherpte terreurwetgeving is vastgelegd. Wetgeving die kritiek te verwerken kreeg. Uit diverse hoeken klonk de vrees dat het hebben van radicale denkbeelden al strafbaar zou worden. Plooy zei niet in die val te willen trappen. De aard van de denkbeelden die gepropageerd werden door Abu Khaled en Mohammed B. kenmerken zich in zijn ogen door haat tegen het Westen, omverwerping van de democratie, de stichting van een islamitische staat in Nederland en het doden van ongelovigen. Een consequentie die Mohammed B. zelf als eerste trok door Van Gogh te vermoorden. ,,Denken is niet strafbaar, maar je beweegt je op strafbaar terrein als je meningen onontkoombaar moeten leiden tot een strafbaar feit'', zo vatte Plooy samen. Een concreet moordplan is dan volgens het OM niet eens nodig.

Maar wie kan deelneming aan zo'n terroristische groep verweten worden? Plooy haalde er de eerste veroordeling voor terrorisme in Nederland bij. Vorig jaar kreeg de Fransman JeRÔme C., van het Haagse gerechtshof zes jaar gevangenisstraf voor de ondersteuning van een terroristische organisatie. Plooy zag daarin ,,een ondergrens'' die ,,houvast'' biedt in deze en toekomstige zaken. ,,Minimaal vereist is dat iedere verdachte zich bewust is van het feit dat de organisatie die hij ondersteunt zich heel wel in de sfeer van terroristische misdrijven zou kunnen bewegen.'' Via telefoon, e-mail of chat communiceren over de geoorloofdheid van het doden van ongelovigen, vindt het OM daarmee strafbaar. Je steunt de organisatie als je daar islam-lessen volgt, geld geeft, of elkaar onderdak biedt.

Het heeft er daarmee alle schijn van dat het OM anders is gaan kijken naar de haat-geschriften gericht aan Hirsi Ali, Wilders, Cohen en Aboutaleb. Ze werden door Mohammed B, geschreven, ze werden op vele computers van leden van de Hofstadgroep aangetroffen, en ze werden in de Haagse Antheunnisstraat door Jason W. en Ismail A. voorgelezen, terwijl de AIVD meeluisterde.

Aanvankelijk concludeerde het OM dat hieruit kon worden afgeleid dat Jason, Ismail en andere leden van de groep concrete moordplannen beraamden. Na hun arrestatie, waarbij Jason met een handgranaat vier agenten verwondde, werd door de autoriteiten waaronder minister Remkes (Binnenlandse Zaken) met stelligheid beweerd dat er een aanslag was voorkomen.

Nu lijkt het OM moeite te hebben die stelling te staven. Officier Van Dam leek zich gisteren bij voorbaat te verontschuldigen met een fascinerend inkijkje in de paniek die begin november heerste: ,,Ik was erbij'', zei Van Dam. ,,Het was een week na de moord op Van Gogh. Moskeeën stonden in brand, scholen werden in de as gelegd. In zo'n periode kun je je niet permitteren om niet in te grijpen.''