Postume eer voor Duitser

De dood van de 18-jarige Duitse kanonnier Karl-Heinz Rosch op 6 oktober 1944 in Goirle is in een paar zinnen verteld. Op weg naar de geschutsplaats naast de boerderij van de familie Van Kilsdonk werd hij getroffen en uitelkaar gereten door een geallieerde mortiergranaat. Enkele minuten daarvoor had hij de kinderen Jan en Toos die buiten aan het spelen waren op dezelfde plek waar het noodlot hem trof, weggehaald en naar de schuilkelder in de boerderij gebracht.

In Netwerk vanavond het verhaal van Jan en Toos van Kilsdonk die hun leven danken aan deze onervaren Duitse soldaat die net van school op de boerderij van de Van Kilsdonks werd ingekwartierd. Dat de Duitser hun leven had gered, werd binnen de familie Van Kilsdonk doodgezwegen, bang dat het dorp hen als `pro-Duits' zou zien. En NSB'ers waren ze niet.

Verslaggever Geertjan Lassche reconstrueerde het voorval en zocht met gevoel voor dramatiek in Oost-Duitsland bijna zestig jaar na dato naar nog levende familieleden van de jonge soldaat. Met een mix van archiefbeelden uit de oorlog, nagespeelde scènes op de boerderij, brieven en documenten wordt de kijker teruggevoerd naar een menselijk drama in de laatste maanden van de oorlog.

Het Duitse leger had destijds de vader van de soldaat gemeld dat zijn zoon in de strijd de `Heldentod' was gestorven. De inmiddels bejaarde boerenzoon Leo Vermeer die getuige was van de inslag, zegt dat de Duitse collega-soldaten het met het bergen van het lichaam niet nauw hebben genomen. En getreurd werd er ook nauwelijks. In de boom hing nog van alles en in het water dreef een stuk been. Vermeer: ,,Ach, hoe gaat dat in zo'n leger. Heden hij, morgen gij.''

De kanonnier werd in een moestuintje bij de boerderij begraven tot de lichamelijke resten in 1948 werden overgebracht naar de begraafplaats met Duitse slachtoffers in IJsselstein. De helm van de soldaat werd jaren nadien nog gebruikt als voerbak voor kippen.

Lassche slaagt er in de halfbroers van de soldaat op te sporen en hen met Jan en Toos bij het graf van de Duitse soldaat in contact te brengen. Toos van Kilsdonk, inmiddels veelvuldig oma, is blij dat zij het verhaal na zo lange tijd nog kan vertellen. Zij realiseert zich maar al te goed dat als de Duitser er niet was geweest, zij er ook niet meer zou zijn.

Netwerk: 't Was maar een mof, EO, Ned.1, 20.30-21.05u.