Ik ga naar zijn graf

Het voornaamste dat Joseph Pasquino wil doen tijdens zijn reis naar Nederland ter herdenking van de bevrijding is het graf opzoeken van zijn neef. De neef, met dezelfde naam, sneuvelde in Nederland en ligt begraven op de militaire begraafplaats bij Groesbeek.

Pasquino, een 85-jarige veteraan uit het Canadese Niagara Falls die Nederland hielp bevrijden in dienst van de First Special Service Force, acht het ,,de kans van zijn leven'' om nu nog een keer terug te gaan. Het is zijn eerste keer – en mogelijk ook de laatste. ,,Ik heb familieleden beloofd om het graf op te zoeken,'' zegt hij.

Pasquino's taak tijdens de oorlog was om konvooien van materieel en ammunitie naar de frontlinie te escorteren. Hij reed daarvoor meestal op een motorfiets, en moest gebruik maken van kaarten en de aanwijzingen van Nederlanders, vertelt hij. Het was een groot avontuur voor hem.

,,Als ik nu nog terugdenk aan alle kilometers die ik per motorfiets heb afgelegd,'' zegt Pasquino. ,,Het waren er heel wat. Maar ik had er schik in. Ik heb mijn best gedaan, en ik denk dat ik eerlijk kan zeggen dat ik mijn plicht heb vervuld op de manier waarop dat van me werd verwacht.''

Pasquino kan zich met name herinneren hoe belabberd de omstandigheden waren toen hij in Nederland aankwam, vanuit Italië, waar hij daarvoor diende. ,,Het was winter, het was koud en het sneeuwde. En we moesten de rivieren oversteken, over drijvende noodbruggen met tanks en trucks. Ik moest van plaats tot plaats om dingen af te leveren en berichten op te pikken.''

De missies waren niet zonder risico, en Pasquino kwam een aantal keren in het nauw. Hij is blij dat hij het allemaal heeft overleefd, zegt hij. Zijn neef bracht het er minder goed vanaf; die sneuvelde voordat Pasquino naar Nederland kwam, samen met drie andere militairen. Een mortiergranaat sloeg in op zijn voertuig, zo werd Pasquino verteld. Pasquino is filosofisch over het noodlot.

,,Sommigen van ons hadden geluk. Anderen niet'', zegt hij. ,,Ik was blij dat ik de kans had om terug te gaan om mijn familie weer te zien en een gezin te beginnen.'' Hij kreeg drie zoons.

Teksten: Frank Kuin