CBP: minder file door heffing

Een heffing op knelpunten rond de grote steden zal het aantal files met eenderde tot ruim de helft verminderen. Dit blijkt uit een studie van het Centraal Planbureau (CPB) op verzoek van het ministerie van Verkeer en Waterstaat.

Het onderzoek van het CPB kan worden beschouwd als een doorrekening van het advies van het Platform Anders betalen voor Mobiliteit dat afgelopen vrijdag op hoofdlijnen gereed kwam. De adviseurs van het kabinet, onder voorzitterschap van voormalig ANWB-voorzitter Nouwen, stellen voor om eind 2008 of begin 2009 te beginnen met een zogenoemde congestieheffing op de dertig drukste knelpunten in het wegennet. Daarna zou dan in 2012 of 2014 overal in het land de `platte' kilometerheffing kunnen worden ingevoerd.

De onderzoekers van het CPB gaan in een van de berekeningen uit van een heffing van 11 eurocent per kilometer op de knelpunten, meestal rond de grote steden. Dat zal leiden tot 35 procent minder files, luidt de conclusie. Bij een variabele heffing tussen 5,5 eurocent en 22 cent zal het aantal files met 55 procent verminderen. ,,Deze heffing doet het verkeer niet zozeer afnemen, de heffing verplaatst het verkeer naar tijden en plaatsen waar het niet zo druk is. En het `selecteert' het verkeer. Verkeer dat weinig moeite heeft met uitwijken, wijkt ook uit en verkeer dat weinig moeite heeft met het betalen van de heffing profiteert van de opengevallen ruimte'', aldus het onderzoek.

Deze specifieke heffing heeft betrekking op slechts een klein deel van het totaal aantal gereden kilometers in het land: vijf procent. Het effect hiervan op de gezinsinkomens is volgens de onderzoekers negatief: de wegenbelasting en de aanschafbelasting op nieuwe auto's moet immers ook nog worden betaald. De maatschappelijke winst zal volgens de studie echter tot anderhalf miljard euro per jaar oplopen. Dat is het gevolg van tijdwinst, minder vervuiling en brandstofgebruik.

In het advies van de werkgroep-Nouwen verdwijnen de wegenbelasting en de aanschafbelasting geleidelijk als overal in het land de platte of vlakke kilometerheffing wordt ingevoerd. Het CPB heeft het effect berekend bij een kleine zes cent per kilometer. Ook dan zullen de files met 30 tot 40 procent afnemen, luidt de conclusie en neemt de welvaart met 1,1 miljard euro toe. Door deze heffing zullen ook de uitstoot van schadelijke stoffen en de geluidhinder verminderen.