Antonveneta ontpopt zich als hoofdpijndossier

ABN Amro wist uit eigen ervaring dat de Italiaanse centrale bank van kwartetten houdt. Het lot van ABN ligt in handen van Brussel, rechters en toezichthouders.

De inval van de Italiaanse justitie bij Banca Popolare di Lodi is de eerste meevaller voor ABN Amro in weken. De kleine bank uit het provincieplaatsje Lodi heeft zich de afgelopen maand ontwikkeld tot een tegenstander van formaat in de strijd om Antonveneta.

ABN Amro bracht op 30 maart een bod van 6,3 miljard euro uit op de bank waarin zij sinds 1995 strategisch aandeelhouder is. Het bod was ook een beetje uit nood geboren. Jarenlang oefende ABN Amro invloed uit met dank aan een aandeelhouderspact dat 30 procent van de stemmen bundelde. Maar het pact met een aantal lokale partners zou medio april aflopen en het zag er naar uit dat voortzetting van een nieuw verbond heel moeilijk zou zijn. ABN Amro dreigde gemarginaliseerd te worden tot een aandeelhouder met 12,7 procent en geen invloed. Dat is een magere opbrengst voor tien jaar toewijding teneinde een tweede Europese thuismarkt in Italië te creëren.

Lodi leek aanvankelijk geen partij om rekening mee te houden. Begin dit jaar beschikte de coöperatieve bank over 2 procent in Antonveneta en een zwakke balans. Op papier heeft de bank geen koopkracht, maar toch slaagde zij erin voor circa 2 miljard euro aan aandelen Antonveneta te verwerven.

Grote vraag is hoe Lodi aan het geld komt. Analisten schatten dat het vermogen van de bank inmiddels ver onder wettelijk vereiste niveaus zit. Maar waarom wordt het kredietoordeel van de bijna bankroete bank dan niet door kredietbeoordelaars op alarmstatus gebracht?

Normaal gesproken zou een centrale bank al lang ingrijpen. Zulke autoriteiten zijn natuurlijk gewend om dit achter de schermen te doen, maar de Italiaanse centrale bank lijkt een hele andere rol op de achtergrond te spelen. De Italiaanse krant La Repubblica drukte zondag een brief af van 14 februari waarin de centrale bank een verzoek doet aan Lodi: of zij ,,een nieuw evenwicht'' wil',,coördineren'' na het aflopen van het pact.

De centrale bank gaf Lodi de afgelopen weken sneller toestemming om zijn belang uit te breiden dan ABN Amro. Hierdoor ontbrak het de Nederlandse bank afgelopen zaterdag op de cruciale jaarvergadering van Antonveneta aan voldoende stemkracht en kon Lodi de macht grijpen en een nieuw bestuur installeren.

ABN Amro heeft de vermeende discriminatie juridisch aangevochten. Als de rechter ABN Amro gelijk geeft, hoopt de bank daarmee de coup van Lodi terug te draaien. De beurstoezichthouder moet een concurrerend bod van Lodi nog goedkeuren en Brussel heeft in Italië opheldering gevraagd over de gang van zaken.

ABN Amro zal het moeten hebben van rechters en toezichthouders. Maar dat is een moeilijke strijd als de tegenstander een centrale bank is die via banken naar keuze een bod kan frustreren. Bovendien is de vraag hoe lang de bankiers aan de Amsterdamse Zuid-as een situatie durven laten bestaan van een aandelenbelang van 20 procent in een bank met een vijandig bestuur. En als de operatie mislukt, wat is dan een belang waard van 20 procent in een bank met een bestuur dat weinig vertrouwen geniet?

Het is geen overbodige luze voor ABN Amro om scenario's klaar te hebben om de schade verder te beperken. Het meest wrange is misschien wel dat ABN Amro niet kan zeggen dat zij de bancaire omgangsvormen in Italië niet kende. De positie die ABN Amro in Italië opbouwde kwam mede tot stand doordat ABN Amro bij een van de banken als witte ridder fungeerde. Dat gebeurde naar verluidt op verzoek van de Italiaanse centrale bank die het kwartetten nog niet verleerd blijkt te zijn.

www.nrc.nldossier ABN Amro