Sierlijk bassist

De donderdag in New York overleden Percy Heath was een sierlijke bassist, altijd op zoek naar de mooiste noten. En daarbij zo betrouwbaar en bekwaam dat iedereen hem wilde hebben. Zijn langste verbintenis was die met het Modern Jazz Quartet van pianist John Lewis waarmee hij herhaaldelijk in Nederland optrad, met name in de jaren 1957-'65.

Vóór de oprichting van dat kwartet had de in Philadelphia opgegoeide Heath zijn sporen verdiend bij beroemde musici en hen die dat later zouden worden. Zo speelde hij begin jaren '50 bij Dizzy Gillespie, met Charlie Parker in diens tweede Now's the Time, bij Miles Davis in het welbekende Walkin' en op de eerste platen van trompetlegende Clifford Brown.

Tijdens zijn jaren bij het Modern Jazz Quartet, door kenners MJQ genoemd, had hij zelden solobeurten maar was hij toch duidelijk aanwezig door zijn fraaie notenkeus en zijn arsenaal aan kleine figuurtjes. Repeterende cliffhanger- noten , bluesy riffjes en verrassende gestreken noten, ze pasten altijd perfect in het MJQ-concept dat vaak `salonjazz' werd genoemd. Heel soms mocht Heath op de voorgrond treden, bijvoorbeeld in La Ronde, een klassiekerig stukje van leider John Lewis.

Dat Percy niet per se wars was van wilde muziek blijkt uit zijn medewerking in '59 aan Tomorrow is the Question, de tweede lp van de roemruchte nieuwlichter Ornette Coleman. Dat MJQ-leider John Lewis één van de eersten was die Colemans bijzondere talenten erkende, speelde daarbij vermoedelijk een rol.

Echt los van het MJQ raakte Percy pas medio jaren zeventig toen het MJQ tijdelijk werd ontbonden en hij met de Heath Brothers ging optreden. Aan zijn rol veranderde dat weinig; ook dit kwartet was hij begeleider met naast zich benjamin brother `Tootie' als drummer. De leiding berustte bij arrangeur en saxofonist Jimmy, zijn slechts drie jaar jongere broer. De vierde was pianist Stanley Cowell.

Toen ook deze band er na een aantal jaren genoeg van had, begon het MJQ aan zijn tweede leven. Was het financiële noodzaak dat Percy in '89 in de Amsterdamse Bisocoop Tuschinski en daarna op het North Sea Festival de jaren '60 nog eens overdeed? Weer Django, weer Vendome en voor de zoveelste keer Skating in Central Park, maar nu stram en brekebenig? Waarschijnlijk vond hij het prettig met vertrouwden te spelen. Dus zei hij ook ja tegen een Heath-Brothers reünie, die in '98 de mooie cd Jazz Family opleverde. Hij was toen al 75.

Met het overlijden van Brother Percy zijn de Heath Brothers nog niet dood maar is wel het Modern Jazz Quartet voltooid verleden tijd geworden. Drummer Connie Kay overleed in '94, vibrafonist Milt Jackson in '99 en pianist John Lewis in 2001. Bassist Percy Heath was geen leidersfiguur; hij maakte geen enkele plaat op zijn eigen naam. Hij was een vakman met een voorkeur voor teamwork. En een onberispelijke smaak.