Gulden te goedkoop? Zalm: oud nieuws

Is op 1 januari 1999 de gulden tegen een te lage koers ingeruild voor de euro? Technisch gezien wel, zei directeur Henk Brouwer van De Nederlandsche Bank (DNB) afgelopen weekeinde in een vraaggesprek met persbureau GPD. Maar er kwam geen revaluatie.

Dat wil zeggen geen revaluatie ten opzichte van de D-mark. Want om die wisselkoers ging toen de discussie, zei Brouwer. Tegenover de D-mark was de gulden 5 of 10 procent ondergewaardeerd. ,,In plaats daarvan kregen we een andere aanpassing: lonen en prijzen stegen, de inflatie nam toe. Daardoor is er uiteindelijk toch van een reële appreciatie sprake geweest. Nu de koers niet was aangepast, pasten de prijzen zich aan.''

Nederland heeft met zijn export juist geprofiteerd van de lage inruilkoers, wierp minister Zalm van Financiën gisteren desgevraagd tegen. Zalm was indertijd ook minister van Financiën. En Brouwer was, voor hij op 1 juli 1997 naar DNB overstapte, onder Zalm thesaurier-generaal en als diens ambtenaar goed ingevoerd bij de onderhandelingen over de wisselkoersen.

En de inflatie dan? ,,De prijsstijging was al ingezet voor de euro'', zei Zalm gisteren voor de radio. De gulden ondergewaardeerd? Zalm: ,,Oud nieuws.''

Inderdaad onthulde in 1999 De Nederlandsche Bank dat de revaluatie van de gulden ten opzichte van de D-mark destijds intern is besproken. Twee jaar later, in 2001, werd bekend dat de revaluatie destijds ook daadwerkelijk aan de Duitsers is voorgesteld. Maar de machtige Duitse Bundesbank was mordicus tegen.

Een revaluatie van één munt binnen het Europese Monetair Stelsel (de voorloper van de eurozone) zou een golf van herschikkingen van andere Europese valuta's binnen het EMS kunnen teweegbrengen. En daarmee zou de totstandkoming van de ene Europese munt, de euro, in gevaar komen. Conclusie destijds van de monetaire autoriteiten: de gulden mag dus niet omhoog.

En als de munt zelf niet omhoog mag, dan zullen, als niemand ingrijpt, de lonen en prijzen in Nederland een tijdje harder stijgen dan die in Duitsland om het verschil goed te maken, zeiden toen analisten. En precies dat is er gebeurd.