`ABN Amro heeft na al die jaren nog geen steun'

In het pittoreske Padua greep de financieel zwakke Lodi-bank de macht bij de bank waarin ABN Amro jarenlang een toegewijd aandeelhouder was. ,,Dit is echt oneerlijk, wat hier gebeurt''.

Handen worden geschud, wangen gekust. Italiaanse aandeelhouders, sommigen nog met de aktentas in de hand, feliciteren elkaar hartelijk, zaterdagmiddag om 17.22 uur. Na acht uur vergaderen in een stalen loods in het prachtige Padua ziet de Italiaanse bank Antonveneta er heel anders uit.

De bank waar de Nederlandse bank ABN Amro tien jaar lang strategisch aandeelhouder is geweest en altijd vertegenwoordigd was in het bestuur, heeft na de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering in het sportpaleis San Lazarro geen bankiers meer in de leiding. Juist op het moment dat ABN Amro de regionale Antonveneta-bank wilde kopen, lanceerde het concurrende Banca di Popolare di Lodi een nieuw bestuur – een combinatie van directieleden en commissarissen – waarvan alle vijftien leden door Lodi zijn uitgekozen. Onder hen een lokale schoenenkoning, de voormalige burgemeester van Padua en een hoogleraar diervoeding.

,,Dit is een groot probleem. Wat ga je nu met je dinsdagen doen?'', grapt een bekende tegen een van de aanwezige bankiers van ABN Amro, doelend op de maandelijkse bijeenkomsten van het voormalige Antonveneta-bestuur. Maar echt opgewekt zijn alleen de bezoekers die uit het Lodi-kamp komen. ,,David verslaat Goliath'', laat een aanwezige triomfantelijk weten. Terwijl ABN Amro ruwweg twintigmaal zo groot is als de armlastige agrarische coöperatie Lodi, slaagt de laatste erin de macht te grijpen.

Aan het begin van de vergadering worden de contouren van de overwinning van Lodi al zichtbaar. De bank uit de stad Lodi, nabij Milaan, kocht de afgelopen weken voor circa 2 miljard euro aandelen, onder meer van partners waar ABN Amro jarenlang mee samenwerkte. Zaterdagochtend meldt Lodi 29 procent aan. Drie andere aandeelhouders, waarvan vermoed wordt dat zij met Lodi samenwerken, melden bij aanvang 13,7 procent. Zij vertegenwoordigen samen 42,7 procent – precies genoeg om op een vergadering waar 83,4 procent van de aandelen vertegenwoordigd is, meer dan de helft van de stemmen en dus de vergadering te controleren. Er zijn in totaal meer dan driehonderd aandeelhouders aanwezig en een corps juristen en andere adviseurs.

,,Is er een geheim pact gesloten?'', wil een Italiaanse aandeelhouder om 10 uur weten, vlak na opening van de vergadering die Lodi met zijn partners zal controleren. Hij eist dat president-commissaris Tommaso Cartone ontkent dat er zo'n pact is. Maar Cartone, die zelf als enige van het vertrekkende bestuur ook op de nieuwe kieslijst staat van het Lodi-kamp, schuift het onderwerp terzijde. Dezelfde Cartone stemde in het oude bestuur vóór het bod van ABN Amro.

Twee Italiaanse magnaten spelen een cruciale rol in de stemverhoudingen. Fingruppo, een beleggingsvehikel van de steenrijke Emilio Gnutti, en Magiste, een beleggingsvehikel van projectontwikkelaar Stefano Ricucci melden allebei 5 procent. Van deze ondernemers is bekend dat zij achter Lodi staan. Een veroordeling voor handel met voorkennis is voor Gnotti geen bezwaar geweest om in het bestuur van verzekeraar Unipol plaats te nemen, de derde grote aandeelhouder van Antonveneta die voor Lodi stemt.

Antonveneta heeft zijn wortels in de plaatselijke bank van de kerk (Antoniana) en een coöperatieve bank. Daardoor zijn veel lokale ondernemers nog steeds aandeelhouder. Vooral zij uiten kritiek op ABN Amro. Antonveneta zal bureaucratisch worden en zijn regionale karakter verliezen, is de teneur. Winkelier Pitarello weet wel waarom hij achter een Lodi-gezind bestuur staat. ,,In de vijftienkoppige directie die ABN Amro voorstelt, komen vijf mensen uit de regio. Bij Lodi zijn dat er acht.''

Een advocaat van Lodi benadrukt dat een combinatie van Lodi en Antonveneta een sterke regionale volksbank wordt, die de grootste zal zijn in de regio's Lombardije, Toscane en Sicilië. ,,Banca Popolare Italiano'', moet de nieuwe naam worden, zeg maar de Italiaanse volksbank. ,,ABN Amro is er na zoveel jaren niet in geslaagd voldoende steun voor zijn bod te krijgen. Dat zegt genoeg'', aldus de advocaat.

Maar er zijn ook entrepreneurs uit de regio die helemaal niet blij zijn met de ontwikkelingen. ,,Wat hier gebeurt slaat nergens op. Antonveneta is een bank die van een volksbank in een overgangsproces zit naar een beursgenoteerde onderneming. Het is absurd dat door de agressie van Lodi zomaar even de strategie aan de kant wordt gezet. Zonder enige inhoudelijke discussie. Bovendien brengt Lodi de bank in gevaar.''

Verschillende aandeelhouders betreuren dat Lodi zijn belang van de Italiaanse centrale bank mocht uitbreiden tot 30 procent, terwijl dat ABN Amro lang werd verhinderd. Hierdoor heeft de Nederlandse bank onvoldoende stemkracht op het moment dat het er toe doet: bij de keuze van een nieuw bestuur. ,,Dit is echt oneerlijk, wat hier gebeurt'', zegt Erik Bomans van Deminor, een adviesbureau voor goed ondernemingsbestuur. Hij zegt 6 procent van de stemmen te vertegenwoordigen en noemt de situatie `ridicuul'. ,,Als toezichthouders of rechters de stappen niet terugdraaien zal dit Italië veel schade berokkenen. Ondernemingen zullen zich wel tweemaal bedenken voordat zij in dit land gaan investeren.'' Hij wijst erop dat het bod van Lodi aantoonbaar lager is dan dat van ABN Amro.

Eén aandeelhouder heeft slechts tien seconden nodig van zijn drie minuten spreektijd die hij heeft gekregen. ,,De wereld kijkt naar ons, de wereld kijkt naar ons'', zegt hij om vervolgens weer te gaan zitten.

Jan Maarten de Jong van ABN Amro toont zich bij het verlaten van de zaal nog optimistisch. Wil ABN Amro wel een bank kopen met een vijandig gezind bestuur? ,,Dit is een bijzonder geval.'' Zijn collega Maurice Oostendorp wijst op alle juridische actie die de bank onderneemt en eventueel zal ondernemen. ,,Het vorige bestuur heeft drie onafhankelijke adviezen van zakenbanken die het bod van ABN Amro ondersteunen. Het nieuwe bestuur zal dat niet zomaar terzijde kunnen schuiven. Dat zullen wij aanvechten.''