Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

VS blokkeren legale abortuspil van WHO

Als men ergens weet hoe de Amerikaanse regering denkt over gezinsplanning, is het wel in Genève. De VS draaien de geldkraan dicht voor VN-organisaties en ngo's die in de strijd tegen aids, ziektes en overbevolking voorbehoedmiddelen in de Derde Wereld uitdelen. Ze tekenen geen VN-teksten meer waar `reproductive health services' in staat. Nu willen ze dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) twee abortuspillen van een lijst haalt met `essentiële medicijnen' die wereldwijd verkrijgbaar moeten zijn.

Het vreemde is dat de pillen in Amerika zélf, net als in de Europese Unie, al jaren legaal te krijgen zijn. De VS onderschreef al in 2000 de theorie die ook de WHO aanhangt: een abortuspil is veiliger dan een operatie, die door gebrek aan hygiëne tot bloedingen en infecties kan leiden. WHO-farmacologe Lenita Wannmacher schrijft in haar aanbeveling van de pillen, Mifespristone en Misoprostol: ,,Jaarlijks ondergaan 19 miljoen vrouwen ter wereld een onveilige abortus, van wie 18,5 miljoen in ontwikkelingslanden. Het sterfecijfer door onveilige abortus is zo'n 68.000 vrouwen per jaar.''

De hele lijst, waar ook antibiotica en verdovingsmiddelen op staan, staat al maanden op de WHO-website. Er heeft nooit een haan naar gekraaid – ook geen Amerikaanse. In de groep WHO-experts die per medicijn uitzoeken wat de positieve en negatieve effecten zijn, zaten twee Amerikanen. Washington wist dus van de lijst, zegt een WHO'er die vanwege de politieke gevoeligheid anoniem wil blijven. ,,Vijf weken geleden had onze directeur-generaal zijn handtekening moeten zetten. Bij dertien eerdere lijsten was dat een formaliteit. Nu horen we dat de Amerikanen de abortuspillen er ineens af willen halen.''

Lee Jong-Wook, de Koreaanse directeur-generaal, zit in een lastig parket. De VS hebben een krachtig drukmiddel: ze zijn een grote WHO-donor. Maar meer liberale donoren voeren de druk op Lee ook op. Wie weet loopt het met een sisser af. Maar ingewijden vrezen dat de pillen van de lijst gaan. Met als officiële verklaring iets als: ,,Teveel negatieve bijwerkingen''.