Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Onderwijs

Verschil tussen de korte en lange ij kunstmatig bepaald

Dat zelfs NRC Handelsblad soms getuigt van de teloorgang van het Nederlandse taalonderwijs is niet opmerkelijk. Elke week zie je in de krant wel een paar keer een voltooid deelwoord met een verkeerde d of t aan het eind, en na jarenlange confrontatie met tentamens, werkstukken en scripties van studenten aan de Leidse Universiteit, val ik daar niet meer over. Het is eerder verheugend dat het nog zo vaak goed gaat. Maar al die ophef over `de vrouw als peiler' waar zelfs de hoofdredacteur aan te pas moest komen (25 april) is wat overdreven. Het verschil tussen de korte en lange ij is tenslotte kunstmatig bepaald door 19de-eeuwse taalpuristen en in de voorgaande eeuwen zat men daar niet mee.

Zo schreef men met hetzelfde gemak `porselein, porselijn, porselyn, porseleyn, porcelein, porcelijn, porcelyn, porceleyn' en niet zelden maakte men er `postelein' van, met dezelfde variaties.

Zelfs Van Dale worstelt nu nog met ei's en ij's. Een jaar of wat geleden gebruikte ik in een artikel het woord `stampei'. Met een korte ei dacht ik, maar voor alle zekerheid raadpleegde ik mijn iets belegen Van Dale: het bleek `stampij' te moeten zijn. Een geschoolde neerlandicus die mijn manuscript las, viel daarover. In zijn recentere versie van Van Dale stond namelijk `stampei'. Maar Van Dale bleef twijfelen. Op de cd-rom-editie van Van Dale 2000 (na de laatste spellingherziening) is het weer `stampij'. De samenstellers van het `Groene Boekje' zijn het daar niet mee eens, zij houden het op `stampei'. Onnodig dus om nu zoveel stampij/stampei te maken over de `vrouw als pijler'.