Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

`Van der Knaap minacht Kamer en Defensie'

De ontslagleeftijd van militairen mag niet worden verhoogd, zegt vakbondsvoorzitter en generaal b.d. Hans Couzy. ,,Een officier stekkert na zijn vijftigste niet meer met veertig kilo bepakking de berg op.''

,,Schofterig''. Generaal b.d. Hans Couzy, voorzitter van de nieuwe vakbond voor officieren FVNO, neemt geen blad voor de mond. Als bevelhebber der landstrijdkrachten (van 1992 tot 1996) kapittelde Couzy de politieke leiding van het ministerie van Defensie al regelmatig openlijk. Nu, als belangenbehartiger van circa zevenduizend (voornamelijk marine-)officieren, veroordeelt hij de laatste Kamerbrief van staatssecretaris Van der Knaap (Defensie, CDA) in stevige bewoordingen: ,,Dit getuigt van minachting voor de Tweede Kamer en het Defensiepersoneel''.

Couy windt zich op over de geplande verhoging van de ontslagleeftijd van militairen tot zestig jaar. Maar echt boos is hij over de reactie van de staatssecretaris op een motie van Kamerlid Veenendaal (VVD), waarin de staatssecretaris werd opgeroepen te onderzoeken of het aantal uitzendingen van een militair kan worden verdisconteerd in de ontslagleeftijd: iemand die veel op missie in het buitenland is geweest, mag eerder met pensioen. Van der Knaap wil wel onderzoeken of die `tropenjaren' kunnen worden meegewogen in de ,,persoonlijke omstandigheden'' maar weigert te tornen aan de verhoging van de ontslagleeftijd tot minimaal zestig jaar.

Volgens vakbondsvoorzitter Couzy kan er maar één reden zijn dat de staatssecretaris ,,op deze manier, zonder énig argument'' de motie Veenendaal naast zich heeft neergelegd: geld. Het kabinet heeft besloten VUT en prepensioen af te schaffen. En dus moet Defensie vanaf 2006 belasting betalen over de premies die moeten worden betaald om het militaire prepensioen te betalen. In 2006 komt dat neer op 40 miljoen euro, heeft Couzy gehoord. ,,Een half procent van de Defensiebegroting. Kennelijk is geld belangrijker dan het draagvlak onder de militairen. Ja, daar ben ik kwaad over, ja.''

De pensioenleeftijd is een heikel onderwerp onder militairen. In 2000 demonstreerden duizenden soldaten, officieren en onderofficieren tevergeefs tegen het besluit om de ontslagleeftijd te verhogen van 55 naar 58 jaar. Die maatregel is nog niet eens ingevoerd of Defensie besloot, in september van dit jaar, dat de pensioengerechtigde leeftijd omhoog moet naar tussen de 60 en 65. Defensie voert ineens de troepen aan in arbeidsvoorwaardenland, zegt Couzy. ,,In de bouw hebben ze besloten dat het prepensioen pas over vier jaar aan de orde komt. En bij het ministerie van Binnenlandse Zaken is het overleg gestagneerd.'' Bovendien, zegt hij, gaat Nederland internationaal uit de pas lopen. ,,De staatssecretaris heeft nog onlangs een internationale vergelijkende studie naar de Kamer gestuurd waaruit blijkt dat bijna overal militairen vóór hun zestigste met pensioen gaan.''

Het militaire bestaan is zwaar, daar slijt je van, zegt Couzy. Okee, een generaal die een groot deel van zijn carrière achter een bureau heeft doorgebracht, kan misschien tot zijn zestigste werken. Maar dat geldt niet voor een onderofficier bij het Korps Mariniers. ,,Die kan na zijn vijftigste niet meer met veertig kilo op zijn rug een berg op stekkeren''. Niet voor niets is er de richtlijn dat 55-plussers niet worden uitgezonden, zegt Couzy.

De verhoging van de ontslagleeftijd heeft ook onvoorziene gevolgen. De komende jaren gaat een grote groep oudere militairen nu niet met leeftijdsontslag, zoals was voorzien. Maar dát past niet in de personeelsplanning voor de komende jaren, die juist voorziet in een afname van het aantal oudere, dure Beroepsmilitairen Bepaalde Tijd (BOT'ers). De komende twee jaar heeft Defensie drieduizend oudere militairen te veel, zo heeft de hoofd-directeur personeel van het departement al aangegeven. Ontslagen dreigen. En dus moeten de personeelschefs weer nare brieven gaan schrijven, zegt Couzy – terwijl ze de inkrimping met 12.000 functies uit 2003 net hadden verwerkt.

Of deze gevolgen op het departement zijn voorzien, is de vraag. Het probleem, zegt Couzy, is dat de staatssecretaris ,,geen enkel plan'' heeft voor de invoering van de hogere ontslagleeftijd. ,,Laat hij daar eerst maar eens mee komen.''