Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

Houd vol!

In Santa Monica bezoekt Maartje Duin een `Support Circle' om haar gevoelens te delen

De Activist Support Circle vindt plaats in een zaaltje in Santa Monica, de vroegere hippie-, tegenwoordige yuppiekolonie aan het strand. Zo'n vijfentwintig mensen zijn erop afgekomen. Een mannelijke activist voor vrouwenrechten, een dierenrechtenactivist, tevens vrijwilligster bij het Rode Kruis, een man die `coping skills' wil leren, want de huidige politieke situatie brengt zijn gezondheid in gevaar. Ze zijn hier voor onderlinge emotionele steun. Of, zoals de man van de vrouwenrechten zegt: `voor mijn eigen dosis liefde. Wij, die zoveel uit liefde doen, vergeten wel eens lief voor onszelf te zijn. De laatste tijd worden we gedreven door woede.' De meeste deelnemers zijn grijs, op een paar sociologiestudenten na. Die zijn hier voor hun studiepunten.

Als iedereen zich aan elkaar heeft voorgesteld, deelt een psychotherapeute de groep op in drie subgroepjes. Zo kunnen we allemaal aan het woord komen, een voor een. Onthoud: het gaat in de Support Circle niet om het oplossen van problemen, maar om het delen van gevoelens, drukt ze ons op het hart.

Een vrouw met een rattenkopje, die naast mij zit, steekt van wal. Hoe zij van haar stress afkomt? Door de sneltoetsen op haar fax. De ene sneltoets is van de LA Times, de andere van het krantje hier in Santa Monica, nog een van weer een ander medium. De Times is haar goedgezind, zegt ze, die hebben al een paar van haar brieven gepubliceerd. Maar daar is het haar niet eens om te doen. ,,Als mijn mening maar ergens in de ether is'', zegt ze. ,,Als iemand me maar hoort.''

Rechts van haar zit een lange man met grijze krullen. Hij schrijft niet meer, hij heeft het opgegeven. Van nature is hij geen somber mens. Maar sinds de verkiezingen is hij niet één dag vrolijk geweest. Hij moet zo vaak denken aan de Duitsers. Toen hij jong was, vroeg hij zich altijd af: waarom kwamen ze niet in opstand? Nu heeft hij met terugwerkende kracht met ze te doen. Want hij is bang dat zijn kleinzoon hem over tien, twintig jaar diezelfde vraag zal stellen: opa, waar was jij toen het fascisme ons land overnam? ,,Als de Duitsers allemaal verantwoordelijk waren voor de Tweede Wereldoorlog, ben ik verantwoordelijk voor wat mijn land nu doet'', zegt hij, en even trekt er een siddering door de groep.

Dan neemt een vrouw aan de overkant het woord. ,,Ik vind het vervelend om tegen jullie in te gaan'', zegt ze, ,,maar ik denk dat wij hier in Californië een beetje verwend zijn. We hebben geen idee van wat zich afspeelt in de rest van het land. Neem de latino's. Die neigen naar rechts omdat ze streng katholiek en dus anti-abortus zijn, en omdat ze zelf vaak uit politiestaten komen. Wij denken dat we multinationals de schuld kunnen geven. Maar Bush is niet gekozen door grote bedrijven, die is gekozen door kleine christenfundamentalisten. En hoezeer ik het ook met ze oneens ben, ik benijd hun politieke strategie. Wij moeten serieus worden, net zo serieus als zij.''

Hoho, onderbreekt iemand haar, nu ben je aan het preken. Houd het bij het uiten van je gevoelens. We moeten alle liefde die we nog hebben, gebruiken.

,,Maar dat is het probleem'', zegt de man die het eerder over zijn gezondheidsklachten had. ,,Jullie zijn allemaal lieve mensen. Maar de lieve mensen zijn niet sterk genoeg meer. Jouw generatie'' – hij richt zich tegen mij – ,,we hebben jullie geleerd om altijd maar aardig te zijn. Maar met aardig zijn win je geen verkiezingen.''

Het groepsgesprek is afgelopen, er is een evaluatie onder leiding van de psychotherapeut. Was er genoeg tijd? Heeft iedereen zijn ei kwijt gekund? Moeten er de volgende keer geen lichamelijke oefeningen met elkaar gedaan worden, om het onderling vertrouwen te versterken?

Wie een huishoudelijke mededeling heeft, mag die doen. Morgen kunnen we demonstreren tegen de aanwezigheid van militaire rekruten op Santa Monica Highschool, oppert iemand. Bij het strand is er weer een wake voor oorlogsslachtoffers, zegt een ander. Dit weekend: een voorlichtingsbijeenkomst over de sociaal-economische ontwikkeling van multi-etnische immigranten. En of we Wolfgang Puck kunnen opbellen, de bekende Hollywood-cateraar. Die heeft tegenwoordig foie gras op het menu staan. Ook de sociologiestudenten komen aan het woord. Het is fijn om mensen te zien die zo begaan zijn met het lot van de wereld, zeggen ze. Dat missen zij wel eens op de universiteit. Dan pakt iedereen elkaars hand voor een moment stilte. `Houd vol!' roept iemand aan het eind.