Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Geopolitiek

EU-snor

Iris Koppe leest in Turkse kranten dat zij van mening is dat snordragende Turken niet tot de EU kunnen toetreden.

,,Nee hoor, Europa biedt Turkije veel te weinig. Wij hoeven echt niet bij die Unie.'' In de restauratiewagen staat Izit tegen een open raam geleund. Hij is de vierde man die ik in de treincoupé heb aangesproken – en die zich liever niet bij het Westen aansluit. Ik voel me afgewezen. Als studente politicologie op bezoek in een kandidaat-lidstaat had ik deze jongen willen zeggen: ,,Maak je geen zorgen. Als jullie zo je best blijven doen, mogen jullie vast snel toetreden''. Maar nu blijkt dat deze gasten geen lid willen worden! Met een zwaar gevoel in mijn maag laat ik me in mijn stoel zakken en word wakker in de Turkse hoofdstad.

Op de thee bij de regeringspartij in Ankara blijkt dat ik net de verkeerde mensen heb aangesproken. De woordvoerder van premier Erdogan verzekert ons namelijk dat minstens zeventig procent van de Turken zich aan wil sluiten bij Europa. Op het kantoor van de oppositiepartij en in het parlement zien we niets dan goede wil. Onze vragen over mensenrechten, Koerden en Armeniërs worden niet weggewuifd, maar beantwoord. De reactie is vaak maar half en er valt geen speld tussen te krijgen.

Een paar dagen later lopen we richting het consulaat. Bij het hek staat een Nederlandse diplomaat met een stuk krant te zwaaien. Tot onze verbazing zien wij hierop een foto van onze groep studenten met een van de parlementariërs. De titel boven het artikel luidt: `Met zo'n snor kom je de EU niet in'. Het stuk suggereert dat een vrouwelijke studente uit Nederland de parlementariër gevraagd heeft waarom hij een snor draagt en of hij denkt dat hij daarmee lid kan worden. Ik schiet in de lach. Wat een humor hebben die Turken!

Maar dan realiseer ik me dat dit geen grap is. Het gaat hier om een leugen, afgedrukt in een serieuze krant. Zelfs mensen in het oostelijke Kars hebben vandaag dit dagblad op de mat gekregen, waarin wij als vertegenwoordigers van de Europese Unie belachelijk worden gemaakt. Niemand heeft deze vraag namelijk gesteld aan het besnorde lid van het parlement, een journalist heeft dit verzonnen. Heeft hij ons ergens voor willen gebruiken? Of wilde hij impliciet zeggen dat de Turkse cultuur ten onder gaat als zijn land bij Europa gaat horen?

De rest van het artikel verhaalt namelijk over de reactie van het parlementslid. Hij zou de snor met hart en ziel verdedigd hebben. ,,Een uiterlijk kenmerk dat symbool staat voor de Turkse trots.'' Ik kan m'n ogen bijna niet geloven als een paar uur later aan het licht komt dat we ook in een andere krant staan. `Hollandse studenten vinden een snor onacceptabel voor toetreding.'

Alsof het nog niet genoeg is verschijnt het item 's avonds bij een actualiteitenprogramma. De Turkse Jan Mulder buigt zich eens diep over het artikel en verklaart tegenover duizenden kijkers dat het weigeren van het lidmaatschap wegens een snor buitengewoon beledigend is. Er ontstaat een discussie tussen Bekende Turken die vinden dat hun land zich moet aanpassen aan Europa, en dat je het daarvoor best kan opbrengen je snor af te scheren. Anderen roepen dat de Turkse identiteit voorgoed verloren zal gaan als ze aan deze eis uit Brussel tegemoet komen. Dan komen foto's van kabinetsleden langs. Er wordt geturfd hoeveel er snordragend zijn.

Aan het eind van het programma verschijnt de Europese vlag op het scherm. De cirkel van gouden sterren begint langzaam te draaien en de sterren vormen zich om tot snorren.

Nu zakt m'n broek werkelijk tot over m'n schoenen. Het zal best zo zijn dat de Turken steeds beter aan de Kopenhagen-criteria voldoen, maar van objectieve berichtgeving hebben ze blijkbaar nog nooit gehoord. Als ze deze vorm van riooljournalistiek snel afleren, is er misschien een plaatsje voor hen bij de EU. Laat ze anders nog maar lekker een poosje doormodderen. Met of zonder snor.