Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Infectieziekten

Crèchekinderen krijgen minder vaak kinderleukemie

Kinderen die in hun allereerste levensmaanden regelmatig in een crèche in contact komen met andere kinderen, krijgen als ze wat groter zijn minder vaak leukemie dan hun meer geïsoleerd opgroeiende leeftijdgenootjes. Dat blijkt uit de United Kingdom Childhood Cancer Study, die bedoeld was om te onderzoeken of een vroege blootstelling aan allerlei infecties beschermt tegen leukemie (British Medical Journal, online 22 april 2005).

Epidemiologen hebben bij kinderen van 2 tot 14 jaar die tussen 1991 en 1996 kanker kregen, achteraf aan de moeders gevraagd hoe vaak hun kind in de allereerste levensmaanden met leeftijdgenootjes had gespeeld, in een crèche of bij een oppasmoeder. Dit gebeurde in tien Britse regio's. In totaal kregen daar 3140 kinderen kanker, waarvan 1286 acute lymfoblastenleukemie (ALL), een kanker van de witte bloedcellen die vooral voorkomt bij peuters van 2 tot 5 jaar. Alle die kinderen zijn vergeleken met steeds twee controlekinderen, zonder kanker, van dezelfde leeftijd en uit dezelfde regio.

Hoe meer sociale contacten buiten het gezin, hoe minder kans op ALL, bleek daaruit. In mindere mate gold dat ook voor andere vormen van kinderkanker. ALL kwam 27 procent minder voor bij kinderen die in hun eerste levensmaanden iedere week andere kinderen ontmoetten, vergeleken met geïsoleerd opgroeiende leeftijdgenootjes. Vergeleken met een regelmatige opvang buitenshuis met minstens vier andere kinderen was dat 38 procent minder en vergeleken met twee per week crèchebezoek zelfs 52 procent.

Het idee dat leukemie het resultaat kan zijn van een abnormale reactie op gewone infecties is niet nieuw. In 1988 kwam dit idee voor het eerst op. Toen toonde de Britse kankerdeskundige Kinlen aan dat kinderleukemie vaker voorkomt als geïsoleerde steden en dorpen te maken krijgen met een grote stroom nieuwkomers en dus met allerlei nieuwe infecties. De aanleiding voor zijn onderzoek was de onrust een paar jaar eerder over een mini-epidemietje van leukemie rond de kernenergie-industrie van Sellafield. Omwoners zagen weggelekte straling van de opwerkingsfabriek als de oorzaak maar Kinlen toonde aan dat kinderen rond andere grote afgelegen bouwprojecten ook vaker leukemie krijgen dan verwacht.

Leukemie bij kinderen zou dus het gevolg zijn van infectie met gewone kinderziektes op een wat latere leeftijd dan normaal. Het afweersysteem zou dan abnormaal heftig reageren. Of dat alleen voor bepaalde infecties geldt en welke rol aanleg hierbij speelt, moet nog verder uitgezocht. Het is volgens de Britse onderzoekers in elk geval wel heel duidelijk dat een zekere mate van vroege blootstelling aan infecties belangrijk is voor de gezondheid van een kind later.