Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

Biologische landbouw is meer dan een belofte 1

Een fraai staaltje van manipulatie is het artikel van Rabbinge, Fresco en Van Kasteren (NRC Handelsblad, 19 april). De biologische landbouw die een paar procent van de totale landbouw bedraagt en zorgt voor tal van innovaties bij voorbaat de kop indrukken, omdat het niet de ultieme oplossing voor het milieu- en wereldvoedselvraagstuk zou zijn. Daar wordt de belofte van de conventionele landbouw tegenaangeplakt. Maar laten we de feiten nemen over wat de biologische landbouw nu bereikt en wat er nu wereldwijd in de gangbare landbouw gebeurt in plaats van uitvergroting van belofte tegenover vermeende nadelen.

Een paar cijfers: naast de nadelige gevolgen van pesticiden voor wilde planten en dieren en het grondwater raken volgens de FAO jaarlijks 1 tot 5 miljoen boeren en hun gezinsleden vergiftigd door gebruik van bestrijdingsmiddelen met duizenden doden tot gevolg.

Studies over biologische bedrijven in India, Tanzania, Senegal en Mexico registreerden even hoge en in sommige gevallen hogere opbrengsten dan conventionele bedrijven. Zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen dus. Eerdere studies wezen uit dat in de VS en Europa de voedselvoorziening ook bij algehele omschakeling naar biologische landbouw niet in gevaar zou komen.

Het wereldvoedselvraagstuk hangt bovendien vooral samen met het verdelingsvraagstuk, met voedsel verbouwen daar waar de monden zijn en beperking van de ongunstige vleesproductie (wereldwijd belandt 40 procent van de graanoogst in de voederbakken van dieren). De gangbare landbouw heeft successen geboekt met hogere opbrengsten van bulkproducten als soja en granen. Maar hierdoor zijn veelal arme boeren afhankelijk gemaakt van dure kunstmest, bestrijdingsmiddelen en nu de zoveelste belofte: genetisch gemanipuleerde zaden.

Het enorme verlies aan biodiversiteit en vruchtbare grond door erosie gekoppeld aan monoculturen (in 40 jaar is een derde van het mondiale areaal verloren gegaan) wordt gemakshalve niet genoemd. Waarom niet wat meer onbevooroordeelde wetenschappelijke nieuwsgierigheid naar de belofte van biologisch?