Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

Beurszon breekt weer door

De aandelenmarkten in de Verenigde Staten sloten donderdagavond flink lager door lagere groeiverwachtingen en een hogere inflatie. Die correctie drukte gisteren de koersen in Amsterdam. 0p de beurs breekt eindelijk de zon weer door nu de koersen over een breed front dalen. Aandeelhouders horen zo'n zonnig weerbericht niet graag, want de waarde van hun bezit daalt, althans op papier. Maar waarom zou je wakker liggen van een verlies op papier? De pijn van de lagere koersen voel je immers pas wanneer je echt met verlies moet verkopen, omdat je heel dringend geld nodig hebt. En dat komt niet vaak voor.

Daarom is het verstandig om niet bij de pakken neer te zitten, maar om juist te profiteren van de lagere koersen en gericht te kopen. Bijvoorbeeld om je portefeuille uit te breiden, waardoor de gemiddelde aankoopprijs van je fondsen daalt. De keerzijde van deze strategie is de verkoop bij sterk oplopende koersen ofwel winstnemen. Zo verzilver je de papieren winst en stel je deze veilig.

Dit klinkt natuurlijk vanzelfsprekend, alsof je een open deur opentrapt, maar het moet toch worden gesignaleerd. Het gros van de beleggers reageert immers verkeerd op koersbewegingen. Niet alleen nu, maar ook in het verleden. Handelaren vinden dat best fijn, want dan kun je samen met anderen de markt een beetje sturen, legaal manipuleren.

Een illustratief voorbeeld is wellicht de heftige beweging, afgelopen donderdag, van het AMX-aandeel Van der Moolen, een onderneming van beurshandelaren. Het aandeel bereikte op 26 april 2004 de hoogste koers van 7,25 euro in de afgelopen twaalf maanden en een laagste koers van 4,34 op 21 oktober 2004. De afgelopen weken stond de koers onder druk, omdat de beurs in New York mogelijk de fysieke vloerhandel vervangt door handelen via schermen, wat de winst van Van der Moolen (die daar actief is) kan drukken. Daarom sloot het aandeel woensdag op 4,65 euro. Donderdag kwam het bedrijf met tegenvallende kwartaalcijfers, wat voor onder meer daghandelaren een uitgelezen kans is om wat te verdienen.

Een daghandelaar (in strikte zin) is iemand die de beursdag begint zonder een positie in aandelen, in de loop van de dag koopt en verkoopt en de dag met nul aandelen eindigt, maar wel liefst met meer geld (winst) dan hij begon. Wat kon zo iemand donderdag doen?

Wanneer hij lucht krijgt van de cijfers en merkt dat de rest van de beurs ook in mineur is, verkoopt hij op grote schaal aandelen Van der Moolen zonder deze te bezitten. In beurstaal: short gaan. Hij was niet de enige, want de koers daalde in rap tempo met horten en stoten van 4,65 naar een laagste dagkoers van 4,15 rond drie uur. Dat komt mede omdat andere beleggers (die niet handelen) in grote haast (nooit doen!) aandelen verkopen. Hoe maakt een handelaar dan winst?

In het theoretisch gunstigste geval verkoop je op 4,65 euro. Je ontvangt dan 4,65 per aandeel (waar de kosten nog vanaf moeten) en bent verplicht het aandeel te leveren aan de koper. Maar wat doe je om daar van af te komen? Om drie uur hef je die verplichting op door het aandeel te kopen op 4,15 en 4,15 te betalen. De winst zonder kosten komt dan op 0,50 cent per aandeel: 4,65 verkoop minus 4,15 koop. Verkocht je 1.000 aandelen, dan is de winst 500 euro: 1.000 maal 0,50. Met 10.000 stukken 5.000 euro winst. Omdat daghandelaren aan het eind van de dag hun positie (moeten) sluiten, trekt de koers vaak weer aan. Dergelijke forse koersbewegingen worden dus vaak op gang gebracht door handelaren en niet door beleggers. Die reageren pas later.

Wie geen portefeuille heeft, maar wel een beleggingshypotheek, is ook een belegger. Zijn aandelen of beleggingsfondsen zitten in de verzekering die is gekoppeld aan de geldlening en delen ook in de malaise. Dit nadeel buig je om in een voordeel door een extra premie te storten in de verzekering, voorzover dat onder meer fiscaal is toegestaan en je niet extra wilt aflossen op de lening om je renteaftrek intact te laten. Het effect is dat je met die storting meer participaties koopt, omdat de koersen lager zijn en je zo sneller je einddoel bereikt.

Het is wel zaak om een gunstig moment voor de koop te kiezen, omdat de koersen nog verder kunnen dalen.