Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Koningshuis

Koninginneval

Het Koninkrijk der Nederlanden is dezer dagen oranje gekleurd. Behalve Sint Maarten. Het Antilliaanse eiland viert morgen niet Koninginnedag maar carnaval.

,,Dan zie ik je wel in de parade springen. Fijne dagen, hè?'' zegt de dokterassistente. Het is half zes donderdagmiddag in een huisartsenpraktijk op Sint Maarten. De komende vier dagen ligt het eiland plat. Niet zozeer voor het zilveren jubilieum van koningin Beatrix of de viering van de Dag van de Arbeid, zoals op de andere Antilliaanse eilanden, maar voor Carnival.

Hoogtepunt van het grote carnavalsfeest is de Grand Parade die morgen door de straten van hoofdstad Philipsburg trekt. De nauwe, van verse palmbomen voorziene Frontstreet is dan het centrum van het universum voor alle Sint-Maartenaren. Het is de dag dat gewone mensen koningen zijn en de politici gewone mensen worden. Met een knipoog wel te verstaan, want de lokale havenbaron Bobby Velasquez liep enkele jaren geleden nog mee als Neptunus.

Hoog in de heuvels, op tien minuten rijden van de huisartsenpraktijk, is Brenda Wathey haar troupe aan het voorbereiden op het feest. In de slaapkamer staat Suzanne Koelega haar kostuum te passen. De politiek verslaggeefster van een lokale krant is één van de showgirls, de elite sectie van de 150-koppige groep.

Suzanne staat voor de spiegel met lange gouden handschoenen, een witte boa en een enorme witte verentooi, terwijl Brenda haar het bijpassende minirokje aangeeft. ,,Ik laat alle kostuums maken in Trinidad'', zegt Brenda, een nichtje van wijlen Claude Wathey, de man die Sint Maarten in 40 jaar tijd van slaperig visserseiland omtoverde in een vakantieoord voor miljoenen toeristen.

Brenda legt uit dat er een grote rivaliteit bestaat tussen de tien carnavalsgroepen. ,,Als je met de een meeloopt, ben je automatisch tegen de anderen. Net zoals in de politiek eigenlijk.'' De meeste lokale politici lopen mee in haar groep. ,,Hun kostuums zijn iets specialer, zodat ze wat meer opvallen.

Suzanne begint in de stemming te komen. ,,Tijdens de parade vergeet ik mijn naam, vergeet ik dat ik moeder ben, vergeet ik dat ik journalist ben, je raakt al dansend gewoon in een trance'', zegt ze enthousiast. ,,Als je showgirl bent bij Brenda, heb je echt een bepaalde status op het eiland. Mensen herkennen je ook nog na Carnival.''

Maar hoe zit het dan met Koninginnedag? ,,Koninginnedag, who cares, wanneer is dat ook al weer, 1 mei ofzo?'', zegt een vrouw die in de volgende kamer haar kostuum aantrekt. ,,Nee, daar denk ik echt niet over na met Carnival'', zegt een andere deelneemster ietwat schaamtevol.

,,Toen we op Sint Maarten waren'', liet Beatrix zich ooit in een vraaggesprek met NOS-verslaggeefster Maartje van Wegen ontvallen, ,,was er toevallig een orkaan. Dat was wel leuk, ja.'' Die orkaan, Luis, verwoestte toen het halve eiland. Maar deze ongelukkige uitspraak heeft niets te maken met het feit dat het 25-jarig jubileum van de vorstin hier niet wordt gevierd.

De door de kroon benoemde gezaghebber, Franklin Richards, in functie vergelijkbaar met een burgemeester, legt uit dat Carnival op Sint Maarten om commerciële redenen nu eenmaal in april valt. ,,Curaçao doet het in februari'', zegt Richards, ,,Antigua in augustus, op die manier kan je de toeristen trekken die alle eilanden afgaan voor het feest. Op 29 april reik ik de koninklijke onderscheidingen uit, daar hecht de bevolking wel heel veel waarde aan.''

Volgens hoofdredacteur Fabian Badejo, van de lokale krant Today, hoeven Koninginnedag en Carnival elkaar ook helemaal niet uit te sluiten. ,,Terwijl we de koningen en koninginnen van het Carnival kronen, kunnen we meteen de bestijging van de Nederlandse troon door hare majesteit de koningin vieren'', schrijft Badejo in zijn hoofdredactioneel commentaar. ,,Men zegt wel dat we met Carnival niets doen, dat onze productiviteit in die periode zo laag is, maar we steken dan juist enorm veel energie in iets dat de rest van het jaar maar weinig aandacht krijgt: onze lokale cultuur.''